Uly tor bökdençlikleriniň arasynda, Belarusda 1.76M Psiphon ulanyjysy

Tor bökdençlikleriniň fonunda Belarus taryhyndaky iň uly köpçülikleýin demonstrasiýalary başdan geçirýärdi.

Žurnalistler ýurtdan maglumatlary erkin almakda we habar bermekde kynçylyklaryň ýüze çykandygyny habar berdiler we  Psiphon-y maslahat berdiler. Internet ulanyjylary Psiphon-yň aýlanyp geçip bilýän az sanly gurallaryň biridigini bellediler. Programma dükanlaryny we Psiphon sahypalaryny petiklemäge synanyşyklara garamazdan, ulanyjylar programma üpjünçiligini e-poçta jogap berijisi we  proksi ýaly alternatiw paýlaýyş kanallary arkaly edindiler. Mundan başga-da, belarus ulanyjylary Psiphon ikilik faýllaryny Telegram kanallary, ýerleşdirilen URL-ler we hatda USB arkaly ýaýratdylar. Psiphon ulgamynyň ulanylyşy gündelik iň ýokary 1.76 million işjeň ulanyja çenli ýokarlandy; 9.5 million ilaty we 60% internet aralaşma derejesini göz öňünde tutanyňda, bu Belarusdaky internet ulanyjylarynyň 30%-ini aňladýan görkezijidir. 9-17-nji awgust aralygynda Psiphon arkaly Belarusdan geçirilen jemi zolak giňligi 2 Petabaýtdan geçdi. Aýlanyp geçiş gurallary maglumata erkin elýeterlilik, şeýle hem esasy aragatnaşyk we hyzmatlar üçin möhüm infrastruktura bolup durýandygyny subut etdi.

Internet ulanyjylary, barlagçylar we halkara synçylar petiklemeleri, toruň öndürijiligini we degişli aýlanyp geçiş ulanylyşyny yzarlamak üçin Psiphon Data Engine metrikalar portalyny (psix.ca sahypasynda elýeterli) ulanyp bildiler. Käbir çeşmeler toruň öçürilen döwründe Belarusda Psiphon ulanylyşynyň möçberiniň hatda Eýranyňkydan hem geçendigini bellediler.

 

Internet Gorag Jemgyýeti we beýlekiler ýaly tor synçylary çynlakaý trafige päsgelçilik döredýän SSL-i petiklemek üçin çuňňur paket barlagy (DPI) tehnologiýasynyň ulanylýandygyny anykladylar. Şeýle hem NetBlocks açarsöz süzgüçlemesiniň azyndan 10,000 URL-ni nyşana alana meňzeýändigini belledi. Pragada ýerleşýän Qrator Labs Belarusyň çägindäki IPv6 prefiksleriniň 80%-iniň bir wagtda kesilendigini gördi we aşaky awtonom ulgamlaryň (AS) süzgüçlenmeginiň halkara tranzitinde agalyk edýän iki sany ýokarky AS — AS6697 we AS60280 derejesinde geçirilýändigi barada netijä geldi. Kompýuter Wakalaryna Çäre Görüş Milli Merkezi, Milli Trafik Alyş-Çalyş Merkezi we Beltelekom tarapyndan berlen resmi beýanatlaryň hemmesinde bökdençlikleriň daşarky kiberhüjümleriň we enjam näsazlyklarynyň netijesidigi aýdyldy.

Öçürilen günlerde Psiphon ulgamynyň öndürijiligi we sessiýa hili sebitdäki ortaça derejede ýa-da ondan ýokary boldy. Ulag gatlagynda SSL-iň umumy bozulmagy köp VPN-leriň esasy işlemegine päsgel berse-de, Psiphon tarapyndan ulanylýan trafigi bulaşdyrmak we köpprotokolly gurluş tor trafigine gaty çäklendiriji täze süzgüçleme shemasyna dinamiki uýgunlaşmaga mümkinçilik berip, protokola esaslanýan petiklemä garşy has ýokary çydamlylygy üpjün edýär.

Qrator Labs-yň esasy synlamasy — Belarus torlaryna gözegçiligiň ýokary derejede merkezleşdirilmegidir. Halkara şlýuzlarynyň nokatlarynda gurnalan DPI enjamlary ýokarky operatorlara aşaky ISP-leri aýyrmaga ýa-da olara süzgüçleme düzgünlerini bermäge mümkinçilik berýär. Barlagçylar geçen ýyl Eýran AS-lerinde meňzeş tor topologiýasyny resmileşdirdiler. 2019-njy ýylyň noýabr aýynda Eýran halkara internet birikmesiniň 10 gün dowam eden giň gerimli öçürilmegini amala aşyrdy.

Hakykatdan-da, DPI süzgüçleme tehnologiýalarynyň häzirki nesli şifrlenen internet trafiginiň dürli görnüşlerine garşy ulanylyp bilner, olar milli derejede we 1TBit/s-e golaýlaýan kuwwatlyklarda barha köp ornaşdyrylýar. Şeýle ýagdaýlarda Psiphon ýaly durnukly aýlanyp geçiş infrastrukturalaryna elýeterlilik erkin maglumat alyş-çalşygy üçin aýratyn möhüm bolup galýar.