ኩነታት ምዝገባ ዳታ፡ ገምጋም ደረጃታት ስግኣትን ናይ ድሕንነት ኣሰራርሓታትን

5/15/2018 - 9 ደቒቕ ንባብ

ዝተመሓየሸ: 9/26/2021

Psiphon Inc. ኣብ ትሕቲ ሳንሱር ዝገብሩ ስርዓታት ንዝነብሩ ሰባት ኢንተርነት ክፉት ንምግባር ንዓመታት ኣብ ቅድሚት ኮይኑ መሪሑ እዩ። ኣብ መስመር ኢንተርነት ዝኾነ ናይ ትሕዝቶ ደረት ዘየጋጥሞም ክነሱ፡ ካብ ሃገራት ምዕራብ ዝመጹ ተጠቀምቲ ብሕታዊ ምስጢራውነቶም ኣብ መስመር ኢንተርነት ንምሕላው ናብ ከም Psiphon ዝኣመሰሉ VPNታት ገጾም ይምለሱ ኣለዉ። እንተኾነ ግና ብመጋቢት 2017 ማእከል ምርምር ፒው (Pew Research Center) ኣስታት 70% ኣመሪካውያን ተጠቀምቲ ኢንተርነት ሓደ VPN እንታይ ኣገልግሎት ከም ዝህብ ከም ዘየረጋግጹ ዘርኢ ዘስደምም ስታቲስቲክስ ኣውጺኡ ነይሩ።¹

እቲ እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ቍጽሪ ናይ Psiphon ሕሳባት ነቲ ኣብ መላእ ዓለም እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ቍጽሪ ተጠቀምቲ VPN መርኣያ እንተኾይኑ፡ ሓያሎ ነጻ ተጠቀምቲ ነቶም ፍርያት ብነቐፌታዊ መገዲ ንምግምጋም ዝኾነ መዐቀኒ ናብ ዘይብሎም ዕዳጋ ይኣትዉ ኣለዉ። እዚ ጕጅለ እዚ ሕጂ ኣብቲ ዘይፈልጥዎ ናይ ሳይበር ድሕንነት ዓውዲ ዘለዉ ሓደጋታት ናይ ምርዳእ ጾር ይስከም ኣሎ። በዚ ምኽንያት ድማ፡ ንግጉይ ሓበሬታ ኣዝዮም ተቓላዕቲ እዮም። ንተጠቀምቲ ኣብ ልዑል ጥንቃቐ ዘእቱ ሓደ ካብ ከምዚኦም ዝበሉ ቃላት፡ ኣብ መርበባት ሓበሬታን መድረኻትን VPN ዘሎ ናይቲ data logging ዝብል ቃል ብብዝሒ ምህላውን፡ ናይ ውልቀ ሓደጋታትን ርእስኻ ብብቕዓት ናይ ምዕቃብ ሜላታትን ግጉይ መግለጺ ምቕራቡን እዩ።

ብመሰረት Techopedia፡ “data logging ማለት ፍሉያት ኣንፈታት ንምትንታን ወይ ድማ ናይ ሓደ ስርዓት፡ መርበብ ወይ IT ከባቢ ኣብ ዳታ ዝተመስረቱ ፍጻመታት/ተግባራት ንምምዝጋብ ኣብ ውሽጢ እተወሰነ ግዜ ዳታ ናይ ምእካብን ምዕቃብን መስርሕ እዩ። ዳታ፡ ፋይላት ወይ ኣፕሊኬሽናት ኣብ መኽዘኒ መሳርሒ ወይ ኣፕሊኬሽን ዝዕቀብሉ፡ ዝርከብሉ ወይ ዝቕየርሉ ኩሉ ርክባት ንምክትታል የኽእል።”²  ብዙሓት VPNታት ዋላ ሓንቲ ዘይምምዝጋብ (zero-logging) ፖሊሲ ከም ፍሉይ ናይ ፍርያት ባህሪ ገይሮም የፋልጡ፡ በዚ ድማ ናይ ተራ ዜጋታት ናይ ኢንተርነት ትራፊክ ብቐጻሊ ናይ ምምዝጋብ ሓደጋ ከም ዘለዎ፡ ከምኡ’ውን ንንግዳውን ሕጋውን ዕላማታት ክምዝመዝ ከም ዝኽእል የඟልሑ።

እዚ ድማ ድሕሪ’ቲ ኣብ ሚያዝያ 2017 ዝተገብረ ናይ ገለ FCC መዕቆቢታት ምድምሳስ፡ ኣመሪካውያን ኣቕረብቲ ኣገልግሎት ኢንተርነት (ISPs) ናይ ተጠቃሚ ዳታ ቅድሚ ምክፋሎም ፍቓድ ክሓቱ ዝጠልብ ዝነበረ (ከምቲ እተሓሰበሉ ኣብ ታሕሳስ 2017 ተግባራዊ እንተዝኸውን ነይሩ)፡ ኣዛራቢ ጉዳይ ኮይኑ ቀሪቡ ኣሎ። መንግስቶም ISPs ናይ ውልቀ ኢንተርነት ታሪኽና መዛግብቲ ከዳልዉን ብድሕሪኡ ብዘይ ፍቓድ ክሸጥዎ ወይ ክገልጽዎ ከም ዝድግፍ ምሕሳብ፡ ንመብዛሕትኦም ተጠቀምቲ ኢንተርነት ዘሰክፍ እዩ።

Psiphon ከም ሓያል ደጋፊ ናጽነት ኢንተርነት መጠን፡ ተጠቀምትና ዝኾነ ሳዕቤን ብዘይብሉ መገዲ ናብ ዘይተዓገተ ኢንተርነት ፍትሓውን ክፉትን ተበጻሕነት ክረኽቡ መዓልታዊ ይጽዕር። እቲ እናሰፍሐ ዝኸይድ ዘሎ ዘይተፈቕደ ኣጠቓቕማ ናይ ተጠቃሚ ዳታን ታሪኽ ዳህሳስን ሕጋውነት፡ መብዛሕትኡ ግዜ ረብሓታት ካብ ስነ-ምግባር ከም ዝበልጽ ዘርኢ ዘተሓሳስብ ትረኻ ይፈጥር። እንተኾነ ግና Psiphon ነቲ ናይ ትራፊክን ምምዝጋብ ዳታን ልምድታት ባይታ ንምርዳእ ዝያዳ ዓሚቝ መጽናዕቲ ገይሩ እዩ።

ኣብ US፡ EUን ካናዳን ዘለዉ ፖሊሲታት ምምዝጋብ ዳታ ሓጺር ምንጽጻራዊ ትንተና

ብሓፈሻ፡ ሃገራት ምዕራብ ንዕቝባታትን ደንብታትን ብደረት ድሕንነት ዝተዓቀበ ዳታ ኣቢለን ገሊጸንኦ ኣለዋ። እዚኦም ሕግታት፡ ትካላት ናይ ተጠቃሚ ዳታ ኣብ ዝእክባሉን ዝዕቅባሉን እዋን ክሕዘኦም ዝግብኦም ናይ ድሕንነት መለክዒታት ዝምልከቱ ድንጋጌታት የቐምጡ። ብተወሳኺ ሓበሬታ ምግላጽ ዝምልከት ሕጋውነት ዘለዎም ጉዳያት የብርሁ። እንተኾነ ግና፡ ኩሎም ኣብዚ ጽሑፍ ዝተጠቕሱ ሕግታት፡ ብዛዕባ ዓይነት ዳታን ዝእከበሉ ኩነታትን፡ ከምኡ’ውን እቲ ዳታ ዝጸንሓሉ ግዜ ዝምልከት ውሳነታት ኣብ ናይቲ ዝእክብ ትካል ውሳነ ይሓድግዎ።  ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት እዚኣተን ትካላት ነቲ ኣብ ድሕሪ ፖሊሲታተን ዘሎ ምኽንያት ንሓደ ማእከላይ ኣመሓዳሪ ኣካል ከረድኣ ዝግበአን እኳ እንተኾነ፡ ከምዚ ዝበለ ሕጊ ግን ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ንምዕቃብ ዳታ ብስቕታ ስለ ዝድግፍ ክልተ ገጽ ዘለዎ ሰይፊ ይፈጥር።

ንኣብነት፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ US ምምዝጋብ ዳታ ዝምልከት ሓፈሻዊ ደንብታት የለን። ተጠቃሚ ኣብ ውዕል ኣገልግሎት ወይ ናይ ፍቓድ ስምምዕ ተጠቃሚ ንኸምዚኦም ዝበሉ ልምድታት ተገዛኢ ምዃኑ ክሳብ ዝፈለጠ፡ ISPs ናይ ተጠቃሚ ዳታ ናይ ምእካብን ምዕቃብን ናጽነት ኣለዎም። ይኹን እምበር፡ ኩባንያታት በቲ ኤለክትሮኒካዊ ርክባት ሓዊሱ ናይ ተጠቃሚ ዳታ “ካብቲ ተቐባሊ ወይ ዝተሓሰበሉ ኣካል ወጻኢ ንዝኾነ ሰብ” ምግላጽ ዝኽልክል ሕጊ ዝተዓቀበ ርክባት (Stored Communications Act) ይምርሓ።³  መንግስቲ ኣመሪካ ንኹለን ትካላት ድሕንነት ዳታ ናይ ምሕላው ጾር ዘሰክመን እኳ እንተኾነ፡ ንልምድታት ምምዝጋብ ወይ ድማ ርትዓዊ ንዝኾነ ናይ ዳታ ምዕቃብ ግዜ ብግሁድ ኣይድውኖን እዩ።

እቲ ዝዓበየ ናይ ISP ምምዝጋብ ሕቶ ሓድሽ ኣይኮነን፡ ንበይኑ ዝቖመ ጉዳይ እውን ኣይኮነን። ብሓቂ ክርአ ከሎ፡ ሕቶ ምምዝጋብ ዳታ ኣብቲ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ US ዳግማይ ዝተላዕለ ክትዕ ገለልተኛነት መርበብ (net neutrality) ዘለዉ ሕጋዊ ሕቶታት ዝሰረተ እዩ።

ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ሚያዝያ 2016 ኣብ ብምሉእ እቲ ሕብረት ዝትግበር ሓፈሻዊ ደንቢ ድሕንነት ዳታ (GDPR) ዘርእስቱ ሕጊ ኣሕሊፉ፡ እዚ ድማ ኣብቲ ናይ 2012 መምርሒ ድሕንነት ዳታ ዝተመርኮሰ ኮይኑ፡ መምርሒታት ድሕንነት ዳታ፡ መሰላት ተጠቃሚ፡ ከምኡ’ውን ናይ ኣካላት ሕጋዊ ምደባታት ዘነጽር እዩ። ይኹን እምበር፡ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ሃገር ነቲ ግቡእ ናይ ምዕቃብ ዳታ ግዜ ናይ ምውሳን ግዴታ ኣለዋ እምበር ኣብ መላእ እቲ ሕብረት ግዴታዊ ኣብ ዝኾነ ናይ ግዜ ደረት ኣይተገዛአትን።

ኣብ EU ዘለዉ ናይ ዳታ ምዕቃብ ደንብታት ድሕንነት ናይ ተጠቃሚ ዳታ ንምውሓስን ንትካላት ኣኽበርቲ ሕጊ ድሉው ንምግባርን ዝተዳለዉ እዮም፡ ኣብቲ ናይ መጀመርታ መምርሒ ድሕንነት ዳታ ዝተጠቕመሉ መብዛሕትኡ ቋንቋ ድማ ዳታ ምዕቃብ ንቕልጣፈን እዋናውነትን ሕጋዊ መርመራታት ኣገዳሲ ምዃኑ የመልክት። እዚ ድማ ኣብ መስርሕ ምምዝጋብን ምዕቃብ ዳታን ከም ጥሩጣራት ገበነኛታት፡ ገበነኛታት ተባሂሎም ዝተፈርዱን ግዳያትን ዝኣመሰሉ ፍሉያት ሕጋዊ ምደባታት ካብ ካልኦት ሰባት ብሕጋዊ መንገዲ ንኽፍለዩ ዘፍቅድ ዓንቀጽ 6 ክሳብ ምድንጋግ ይበጽሕ።

ነጻ ትካላት ነቲ ዝተኣከበ ዳታ ዝኸውን ግቡእ ናይ ምዕቃብ ግዜ ናይ ምውሳን ሓላፍነት ኣለወን፡ ተወሳኺ ናይ ምዕቃብ እዋናት ድማ ን“ህዝባዊ ጥቕሚ ሳይንሳዊ፡ ስታቲስቲካዊ ወይ ታሪኻዊ ኣጠቓቕማ ምዕቃብ ሰነዳት” ተባሂሉ ክውሰን ይኽእል።⁴  ይኹን እምበር፡ ኣብ ትሕቲ ድንጋጌታት GDPR፡ ሓደ ውልቀ ዜጋ “ናይ ምሕዳግ መሰል” (right to be forgotten) ኣለዎ፡ ብሕታዊ ዳትኡ ካብ ሰርቨር ንኽእለ ድማ ክሓትት ይኽእል።

ኣብ መወዳእታ፡ ፌደራላዊ መዋቕር ካናዳ ብዛዕባ ደንብታት ምምዝጋብ ዳታ ብዙሕ ደረጃታት ዘለዎ ናይ ስልጣን ውደባ ፈጢሩ ኣሎ። ንንግዳዊ ንጥፈታት ሓበሬታ ምእካብ ዝምልከት ሃገራዊ መምርሒታትን ደንብታትን ዘነጽር፡ ከምኡ’ውን ንውልቀ-ሰብ ክፈልዩ ዝኽእሉ ሓበሬታታት ሃገራዊ መዐቀኒ ትርጉም ዘቐምጥ ሕጊ ዕቝባ ብሕታዊ ሓበሬታን ኤለክትሮኒካዊ ሰነዳትን (PIPEDA) ኣጽዲቑ ኣሎ፡ እዚ ድማ ነዞም ዝስዕቡ ዘጠቓልል እዩ፦

• ዕድመ፡ ስም፡ ቍጽሪ መፍለዪ (ID)፡ ኣታዊ፡ ብሄራዊ መበቆልን ዓይነት ደምን፤

• ኣረኣእያታት፡ ገምጋማት፡ ርእይቶታት፡ ማሕበራዊ ደረጃ ወይ ናይ ስነ-ስርዓት ስጉምትታት፡ ወዘተ።

• ናይ ሰራሕተኛታት ፋይላት፡ ናይ ክረዲት መዛግብቲ፡ ናይ ልቓሕ መዛግብቲ፡ ናይ ሕክምና መዛግብቲ፡ ኣብ መንጎ ተጠቃምን ነጋዳይን ዘሎ ምስሕሓብ፡ ሓሳባት (ንኣብነት፡ ኣቑሑት ወይ ኣገልግሎታት ምዕዳግ፡ ወይ ስራሕ ምቕያር)።⁵

ምስቲ ናይ EU መምርሒ ብዝመሳሰል፡ ከም تیرۆሪዝም ምምዋል ዝኣመሰሉ ገበናዊ ተግባራት ዝተጠርጠሩ ውልቀ-ሰባት ዝምልከት ሓበሬታ ንማእከል ትንተና ፋይናንሳዊ ንጥፈታትን ጸብጻባትን ካናዳ (FINTRAC) ንኽግለጽ ዘፍቅዱ ድንጋጌታት ተኻቲቶም ኣለዉ። እንተኾነ ግን PIPEDA ሓበሬታ ውሑስ ንምግባርን ሕጋዊ ናይ ምዕቃብ ግዜ ሓበሬታ ንምድራትን ዝሕግዙ መስርሓት ብግሁድ ኣየነጽርን እዩ። ዓንቀጽ 4.5.3 “ነቶም ዝተፈልጡ ዕላማታት ንምፍጻም ዘየድሊ ሓበሬታ ክጠፍእ ኣለዎ” ዝብል እኳ እንተኾነ፡ ውልቀ ትካላት ግን ናይ ባዕለን ኣገባባት ናይ ምትግባር ናጽነት ኣለወን።

ቀጺሉ ድማ፡ ድሕንነት ዳታ ንምውሓስ ናይ ባዕለን ሕግታት ከውጽኣ ዝኽእላ ኣውራጃታት ነቲ ናይ PIPEDA ድንጋጌታት ክትክእኦ ይኽእላ እየን።

እምበኣር፡ እቶም መጠንቀቕታ ዘስምዑ VPNታት ቅኑዓት ድዮም?

VPNታት ኣብዚ ሕጂ ዘሎ ናይ ምምዝጋብ ስርዓታት ንዘለዉ ሰለስተ መሰረታዊ ጉድለታት ብምጥቃስ ንተጸበይቲ ዓማዊል ብዕዉት መንገዲ የጠንቅቑ፦

1. ብሕትውናኻ ዝገልጽ ዳታ ብእኹል መንገዲ ውሑስ ዘይክኸውን ይኽእል እዩ

2. ISPsን ናይ ኦንላይን ኩባንያታትን ንብሕታዊ ዳታኻ ንንግዳዊ መኽሰብ ክጥቀሙሉ ይኽእሉ እዮም

3. ብ ISPsን ናይ ኦንላይን ኩባንያታትን ዝተታሕዙ ናይ ብሕታዊ ሓበሬታ ዳታቤዛት ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣኽበርቲ ሕግን መንግስታዊ ትካላትን ይርከቡ

ሰለስቲአን ዝተገምገማ ሃገራት ንውልቀ-ሰብ ዝገልጽ ናይ ተጠቃሚ ዳታ ብሕጋዊ መገዲ ንኽእከብን ንኽዕቀብን ፈቒደን እየን። ISPsን ናይ ኦንላይን ኩባንያታትን ንኸምዚ ዝበለ ሓበሬታ ብሕጊ ናይ ምዕቃብ ግዴታ እኳ እንተሃለዎም፡ ብመሰረቱ ግን እዚ ዳርጋ ኣብ ኩሉ ግዝኣት ግሁድ ቁጽጽር ዘይብሉ ድኹም ኣብ ምትእምማን ዝተመስረተ ስርዓት ፈጢሩ ኣሎ።  ነቶም ንኢንተርነት ንዘተሓታትቱ ወይ ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ዘይጥቀሙሉ ሰባት ክጭነቑ ኣየድልዮምን እዩ ምባል ቀሊል እዩ፡ እንተኾነ ግን ኣብ Psiphon፡ ኩሎም ተጠቀምቲ ኢንተርነት ብዘይካ ናይ ኦንላይን ባህርያቶም፡ ርትዓዊ ትጽቢት ብሕትውና ከም ዘለዎም ንኣምን ኢና።

በዚ ምኽንያት፡ ISPs ናይ ተጠቃሚ ዳታ ናይ ምምዝጋብ መሰል ከም ዘለዎም ክግመት ይከኣል እዩ። እዚ ድማ ከም ናይ ሕክምና መዛግብቲ ወይ ናይ ባንኪ ሓበሬታ ዝኣመሰሉ ብሕታዊ ሓበሬታታት ብዘይ ፍቓድ ምጥቃም፡ ወይ ናብ ከምዚኦም ዝበሉ ዳታቤዛት ጐዳኢ ምጥሓስ ንዝፈርሑ ውልቀ ተጠቀምቲ ኢንተርነት ዘተሓሳስብ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብተወሳኺ፡ ሓደ ISP ናይ ሃገራዊ ድሕንነት ደብዳበ (National Security Letter) ወይ መዛግብቲ ተጠቃሚ ዝሓትት ናይ ፍርዲ ቤት ትእዛዝ እንተተቐቢሉ፡ ንኸምዚ ዝበለ ሓበሬታ ንኣኽበርቲ ሕጊ ናይ ምሃብ ሕጋዊ ግዴታ ኣለዎ።

በቲ ሕጂ ዘሎ ሕግታት፡ ናይ ኦንላይን ኩባንያታት ንብሕትውና ዝገልጽ ዳታ ንንግዳዊ ዕላማታት ናይ ምሻጥ ወይ ንኸምዚ ዝበለ ሓበሬታ ናይ ምግላጽ ናጽነት የብሎምን። ይኹን እምበር፡ ነዚ ዳታ እዚ ንዝተፈላለዩ ውሽጣዊ መስርሓት፡ ከም ስታቲስቲክስ ዓማዊል ዝኣመሰሉ ናይ ምዕቃብን ምጥቃምን ምሉእ መሰል ኣለዎም። ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ቀረባ እዋን ክህሉ ዝኽእል ናይ ገለልተኛነት መርበብ ምብስባስ፡ ዝተዓቀበ ብሕታዊ ዳታ ብዘይ ፍቓድ ክምዝመዝ ወይ ክፍኖ ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣብ መንጎ ተጠቀምቲ VPN ቀንዲ መዘራረቢ ዝኾነ ሓደጋ፡ ዋላ’ኳ እቲ ኣቕራቢ ኣገልግሎት ጽቡቕ ድሌት እንተሃለዎ፡ ከምዚ ዝበለ ዳታ ብተንኮል ናይ ምምንዛዕ ሓደጋ ምህላዉ እዩ።

ተጠቀምቲ ኢንተርነት ብዛዕባ ኣሰራርሓ ናይቶም ዝራኸብዎም ኩባንያታት ባዕሎም ናይ ምምሃር ጾር ኩሉ ግዜ ይስከሙ እዮም። ሓደ ካብቶም ቀንዲ ዘተሓሳስቡ ጉዳያት፡ ገለ ናይ መወዳእታ ተጠቀምቲ ናይቲ ውዕል ኣጠቓቕማ ትርጉም ወይ ሳዕቤን ክርድኡ ስለ ዘይክእሉ፡ ኣጠቓቕማኦም ኣብ ዘይነጹርን መብዛሕትኡ ግዜ ዘደናግርን ማሕበራውን ቴክኒካውን መለክዒታት እቲ VPN ዝእመንዶ ኣይኮነን ዝብል ክምስርቱ ይኽእሉ እዮም። ብፍላይ እቲ ናይ VPN ኣገልግሎት ኣብ ውልቀ-ሰብ ዘነጻጽር ሓበሬታ ዝተሃነጸ ናይ ተጠቃሚ ሕሳብ ምፍጣር ዝሓትት እንተኾይኑ፡ VPNታት ብሓቂ ነቲ ንተጸበይቲ ተጠቀምቲ ዘቕርብዎ ናይ ብሕትውና ፖሊሲታት የኽብሩ ምህላዎም ንምርግጋጽ ዝግበር ናይ ዕዳጋ መጽናዕቲ ከይተጠቕሰ።

ካብዚ ሓሊፉ ድማ፡ ሓንሳብ ብፍልጠት ዝተመርኮሰ ውሳነ ምስ ተበጽሐ፡ ኣብ ፍሉያት ጂኦግራፍያዊ ቦታታትን ፍሉያት መርበባት ሓበሬታን ዝርከቡ ተጠቀምቲ ዘይተመስጠረ ወይ ስሩዕ https ርክብ ብምጥቃም ቅሳነት ክስምዖም ይኽእል እዩ። እንተኾነ ግን ሕጂ’ውን ምድንጋር ወይ ስክፍታ ኣብ ዘለዎ ቦታ፡ ብሕታዊ ዳታ ብኦንላይን ከይእከብ ንምክልኻል ከም Psiphon ዝኣመሰለ መዝገብ ዘይሕዝ (no-log) VPN ክትጥቀመሉ ትኽእል ኢኻ።

VPN ካብ ምምዝጋብ ዳታ ክከላኸለለይ ይኽእል ድዩ?

ብዙሓት ተጠቀምቲ ኢንተርነት ኣብ ኦንላይን መንነቶም ንምሕባእን ናይ ንግዳዊ ኣገልግሎታት ምምዝጋብ ዳታ ንምውጋድን ናብ VPNታት ገጾም ይምለሱ። ይኹን እምበር፡ ዋላ ሓደ VPN ኣብ ኦንላይን ምሉእ ብምሉእ መንነት ዘይምፍላጥ (anonymity) ክህብ ከም ዘይክእል ክግለጽ ኣለዎ። እንተኾነ ግን ከም Psiphon ዝኣመሰሉ ንብናጻ ዝርከብ ኢንተርነት ዝተወፈዩ ኣካላት፡ ኣብ ኣገልግሎቶም ንብሕትውና ተጠቀምቶም ዝሕሉ ድልዱል ናይ ድሕንነት ስጉምትታት የጠቓልሉ። ናይ VPN ፕሮክሲ ብምጥቃም፡ ናይ ኢንተርነት ትራፊክ ናብ ፍሉያት ተጠቀምቲ ክውከስ ኣይክእልን እዩ፡ ግን ተጠቀምቲ ምስ ናይ ኢንተርነት ኣገልግሎታት ዝተተሓሓዙን ኣብ ኣጠቓቕማኦም ዝሳተፉን ኮይኖም ይቕጽሉ።

ምትእምማን ተጠቀምቲ ንምርካብን ናይ ውልቀ ብሕትውና ንምዕባይን፡ ኣብ ዕዳጋ ዝርከቡ VPNታት መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ምምዝጋብ ዘይምህላው (no-logging) ፖሊሲታት የጕልሑ። ኩሉ ናይ ኣጠቓቕማ መዛግብቲ ከም ዘወግዱ ይገልጹ፡ በዚ ድማ ዘይከኣል ይገብርዎ። ይኹን እምበር፡ ብዙሓት ናይ VPN ኣገልግሎት ስምምዓት ብዛዕባ ከምዚኦም ዝበሉ ፖሊሲታት ዝርዝር መግለጺታት ኣይህቡን እዮም። ሓደ ሕሳብ ንምፍጣር ወይ ዝተመስጠረ ክፍለ-ግዜ ንምኽፋት፡ ሓደ VPN ገለ ዝርዝር ናይ ተጠቃሚ ሓበሬታ ክሓትት ይኽእል እዩ። ሕጂ’ውን ነቲ ናይ ኣገልግሎት ውዕል ብጥንቃቐ ምንባብን ነቲ VPN ምእማን ወይ ዘይምእማን ምውሳንን ኣብቲ ውልቀ ተጠቃሚ ዝወድቕ ጾር እዩ።

መዋቕር ኢንተርነት፡ ናይ ኦንላይን ርክብ ንኽካየድ እተወሰነ ሓበሬታ ክለዋወጥ ከም ዘለዎ ይሓትት። ዝሰርሕ IP ኣድራሻ እንተዘይሃልዩ፡ እዚ ድማ ናይቲ VPN ተጠቃሚ ሕጋዊ IP ኣድራሻ ሓዊሱ፡ ዋላ ሓደ ዳታ ክስደድ ወይ ክቕበል ኣይከኣልን እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣብዚ ጽሑፍ እተገምገመ ዋላ ሓደ ሕጊ VPNታት ናይ ተጠቃሚ ዳታ ንእተወሰነ ግዜ ንኽዕቅቡ ስለ ዘየገድድ፡ መሰረታዊ ክብርታት Psiphonን ካልኦት ናይ VPN ኣገልግሎታትን፡ ዝተመስጠረ ክፍለ-ግዜ ምስ ተዛዘመ ከምዚ ዝበለ ሓበሬታ ካብ መርበቦም ንኽድምስሱ ክገብሮም ይኽእል እዩ።

ን Psiphon ካብ ልሙዳት ናይ VPN ኣገልግሎታት እንታይ ይፈልዮ? ብሓጺሩ፡ ንሕና ካብ ናጽነት ኢንተርነት ዝተወለድናን ብቐንዱ ንዕኡ እንነብርን ኢና። ብመሰረት ዲዛይኑ፡ መድረኽ Psiphon ብዛዕባ ናይ መወዳእታ ተጠቀምቲ ናይ ዳህሳስ ክፍለ-ግዜ ዝምልከት ዝኾነ ንመንነት ዝገልጽ ሓበሬታ ኣየቐምጥን እዩ። Psiphon ምጥቃም ሕሳብ ስለ ዘየድልዮ፡ እቲ ሶፍትዌር ምስ ዝኾነ ውልቀ ተጠቃሚ ዝተኣሳሰር ሓበሬታ ናይ ምፍጣር ወይ ምዕቃብ ዓቕሚ ፈጺሙ የብሉን። ስለዚ ዝኾነ ናይ ኣጠቓቕማ መዝገብ የለን፡ እዚ ድማ ነቶም ካብ ምክትታል ዘምልጡ ወይ ንመንነት ዝገልጽ ሓበሬታ ንዘይተፈቕደሎም ኣካላት ከይግለጽ ዝፈርሑ ሰባት፡ መርበብ Psiphon ምጥቃም ምስ ፍሉይ ተጠቃሚ ወይ ጂኦግራፍያዊ ቦታ ክተኣሳሰር ከም ዘይክእል ብምርግጋጽ የዕርፎም እዩ።

መርበብና ብቑዕ ኮይኑ ንኽቕጽልን ምስቲ ዝለዋወጥ ደረጃ ጠለብ ንኽሰፍሕን ንምርግጋጽ፡ ኣብ ሃገራዊ ደረጃ ዝተጠርነፈ መጠን ትራፊክን ናይ ተጠቃሚ ቦታ ሓበሬታን ዘጠቓልል ውሽጣዊ ገምጋም ዳታ ነካይድ።⁶  እዚ በቲ ኣገልግሎት ዝዕቀብ ዝበለጸ ዝርዝር ሓበሬታ እዩ። እንተኾነ ግን ንኣብነት ሓደ እኩይ ናይ ደገ ኣካል ነዚ ስታቲስቲካዊ ሓበሬታ እንተጠሒስዎ እኳ፡ ዝኾነ ንመንነት ዝገልጽ ብሕታዊ ሓበሬታ ኣብ ሓደጋ ኣይወድቕን እዩ።

--
ብ፡ Jacob Klein

1 http://www.pewinternet.org/2017/03/22/what-the-public-knows-about-cybersecurity/
2 https://www.techopedia.com/definition/596/data-logging

3 S.Rep. No. 99-541, 97th Cong. 2nd Sess. 37, reprinted in 1986 U.S.C.C.A.N. 3555, 3591.

4 Ibid. ሕጡበ-ጽሑፍ 26. 5 http://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/P-8.6/FullText.html
6 ይኹን እምበር፡ ኣብ ውሽጢ ሓንቲ ሃገር ዘሎ ኣጠቓቕማ፡ ብመገዲ ገምጋም ቁጽሪ ናይቶም ኣብ ውሽጢ እታ ከተማ ዘለዉ ንጡፋት ርክባት ንውልቀ ተጠቀምቲ ምልላይ ብስታቲስቲክስ ዘይከኣል ኣብ ዝኾነሉ ደረት ምስ በጽሐ ጥራይ እዩ ኣብ ደረጃ ከተማ ዝርከብ ዳታ ብኣውቶማቲክ ዝጥርነፍ። 

ኣካፍልመላግቦ ቅዳሕ