Стан вядзення журналаў даных: ацэнка ўзроўняў пагроз і практык бяспекі
15.5.2018 - 9 хв чытання
Абноўлена: 26.9.2021
Psiphon Inc. гадамі ўзначальвае рух за адкрыццё інтэрнэту для тых, хто жыве ва ўмовах цэнзурных рэжымаў. Нягледзячы на адсутнасць абмежаванняў кантэнту ў сеціве, карыстальнікі з заходніх краін звяртаюцца да такіх VPN, як Psiphon, каб абараніць сваю асабістую прыватнасць у інтэрнэце. Аднак у сакавіку 2017 года Pew Research Center апублікаваў ашаламляльную статыстыку: каля 70% амерыканскіх інтэрнэт-карыстальнікаў не ўпэўненыя, для чаго патрэбны VPN.1
Калі няспынны рост колькасці ўліковых запісаў Psiphon сведчыць пра павелічэнне колькасці карыстальнікаў VPN ва ўсім свеце, то значны наплыў незалежных карыстальнікаў выходзіць на рынак, дзе ў іх няма крытэрыяў для крытычнай ацэнкі прадуктаў. На гэтую групу цяпер кладзецца цяжар разумення рызык у малазнаёмай сферы кібербяспекі. З гэтай прычыны яны вельмі ўразлівыя да дэзінфармацыі. Адным з такіх фактараў, што насцярожвае карыстальнікаў, з'яўляецца паўсюднае згадванне тэрміна рэгістрацыя даных (data logging) на сайтах і форумах, прысвечаных VPN, а таксама скажэнне індывідуальных рызык і спосабаў эфектыўнай самаабароны.
Паводле Techopedia, «рэгістрацыя даных — гэта працэс збору і захавання даных на працягу пэўнага перыяду часу для аналізу пэўных тэндэнцый або фіксацыі падзей/дзеянняў сістэмы, сеткі ці IT-асяроддзя на аснове даных. Гэта дазваляе адсочваць усе ўзаемадзеянні, праз якія даныя, файлы або праграмы захоўваюцца, адкрываюцца або змяняюцца на прыладзе захоўвання або ў дадатку».2 Многія VPN рэкламуюць палітыку поўнай адмовы ад вядзення логаў як нібыта ўнікальную асаблівасць прадукту, намякаючы тым самым, што ў іншым выпадку інтэрнэт-трафік звычайных грамадзян знаходзіцца пад пастаяннай рызыкай рэгістрацыі і магчымага выкарыстання ў камерцыйных і юрыдычных мэтах.
Гэта стала надзвычай вострай тэмай пасля адмены ў красавіку 2017 года некаторых правіл абароны FCC, якія вымагалі б ад амерыканскіх пастаўшчыкоў інтэрнэт-паслуг (ISP) атрымання дазволу перад перадачай даных карыстальнікаў (калі б яны ўступілі ў сілу, як планавалася, у снежні 2017 года). Думка пра тое, што іх урад падтрымлівае вядзенне ISP логаў нашай асабістай гісторыі ў інтэрнэце з наступным продажам або раскрыццём гэтых звестак без згоды, трывожыць большасць карыстальнікаў сеткі.
Як паслядоўны прыхільнік свабоды інтэрнэту, Psiphon штодня працуе над тым, каб нашы карыстальнікі мелі сумленны і адкрыты доступ да непадцэнзурнага інтэрнэту без аніякіх наступстваў. Пашырэнне легальнасці несанкцыянаванага выкарыстання карыстальніцкіх даных і гісторыі прагляду стварае трывожную сітуацыю, якая дэманструе, што прыбытак часта пераважвае этыку. Але Psiphon вырашыў больш глыбока разабрацца ў стане спраў з трафікам і практыкай рэгістрацыі даных.
Кароткі параўнальны аналіз палітык рэгістрацыі даных у US, EU і Канадзе
У цэлым заходнія краіны вызначылі меры абароны і рэгулявання ў рамках бяспекі захаваных даных. Гэтыя законы вызначаюць палажэнні адносна стандартаў бяспекі, якіх павінны прытрымлівацца кампаніі пры зборы і захоўванні карыстальніцкіх даных. Яны таксама акрэсліваюць пытанні законнасці раскрыцця інфармацыі. Аднак усе законы, згаданыя ў гэтым артыкуле, пакідаюць рашэнні адносна тыпу даных і сітуацый, у якіх яны збіраюцца, а таксама тэрміну захоўвання такіх даных, на меркаванне арганізацыі, якая іх збірае. Хоць у многіх выпадках гэтыя арганізацыі павінны абгрунтоўваць логіку сваёй палітыкі перад цэнтральным кіроўным органам, такое заканадаўства з'яўляецца палкай з двума канцамі, бо ў многіх выпадках яно маўкліва падтрымлівае захаванне даных.
Напрыклад, у US на дадзены момант няма ўсёабдымных правіл, якія тычацца рэгістрацыі даных. ISP вольныя збіраць і захоўваць даныя карыстальнікаў пры ўмове, што карыстальнік папярэджаны аб прымяненні такіх практык ва ўмовах абслугоўвання або ліцэнзійнай дамове. Аднак кампаніі падпарадкоўваюцца Закону аб захаваных паведамленнях (Stored Communications Act), які забараняе раскрыццё карыстальніцкіх даных, у тым ліку электронных паведамленняў, «любой асобе, акрамя адрасата або меркаванага атрымальніка».3 У той час як амерыканскі ўрад ускладае на ўсе фірмы абавязак абараняць даныя карыстальнікаў, ён наўпрост не абмяжоўвае практыку рэгістрацыі або разумны тэрмін захоўвання даных.
Больш шырокае пытанне рэгістрацыі даных з боку ISP не новае і не з'яўляецца асобнай праблемай. Насамрэч, пытанне рэгістрацыі даных сыходзіць каранямі ў тыя ж юрыдычныя спрэчкі, што і нядаўна адноўленая дыскусія вакол сеткавага нейтралітэту ў US.
Еўрапейскі саюз прыняў агульнаеўрапейскі закон пад назвай Агульны рэгламент па абароне даных (GDPR) у красавіку 2016 года, які грунтуецца на папярэдняй Дырэктыве аб абароне даных 2012 года і вызначае прынцыпы бяспекі даных, правы карыстальнікаў і прававую класіфікацыю суб'ектаў. Аднак асобныя дзяржавы-члены абавязаны самі вызначаць належны тэрмін захоўвання даных і не падпарадкоўваюцца абавязковым агульным тэрмінам на ўзроўні ўсяго саюза.
Незалежныя кампаніі нясуць адказнасць за вызначэнне адпаведнага тэрміну захоўвання сабраных даных, у той час як дадатковыя тэрміны захоўвання могуць быць устаноўлены для «архівавання ў грамадскіх інтарэсах, у навуковых, статыстычных або гістарычных мэтах».4 Аднак паводле палажэнняў GDPR прыватная асоба мае «права быць забытай» і можа запатрабаваць выдалення сваіх асабістых даных з сервера.
Нарэшце, федэратыўны лад Канады стварыў шматузроўневую юрысдыкцыйную структуру адносна правілаў рэгістрацыі даных. Там быў прыняты Закон аб абароне асабістай інфармацыі і электронных дакументах (PIPEDA), які вызначае агульнанацыянальныя дырэктывы і правілы збору інфармацыі для камерцыйнай дзейнасці, а таксама задае агульнанацыянальнае стандартнае вызначэнне персанальна ідэнтыфікавальнай інфармацыі, якая ўключае:
• узрост, імя, нумары ID, даход, этнічнае паходжанне і групу крыві;
• погляды, ацэнкі, каментарыі, сацыяльны статус або дысцыплінарныя спагнанні і г. д.
• асабістыя справы супрацоўнікаў, крэдытныя гісторыі, запісы пра пазыкі, медыцынскія карты, наяўнасць спрэчкі паміж спажыўцом і гандляром, намеры (напрыклад, набыць тавары ці паслугі альбо змяніць працу).5
Падобна дырэктыве EU, уключаны палажэнні, якія дазваляюць перадаваць у Цэнтр аналізу фінансавых аперацый і справаздач Канады (FINTRAC) інфармацыю пра асоб, якія падазраюцца ў злачынных дзеяннях, такіх як фінансаванне тэрарызму. Аднак PIPEDA не акрэслівае дакладна працэсы забеспячэння бяспекі інфармацыі і абмежавання законнага тэрміну яе захоўвання. Хоць пункт 4.5.3 абвяшчае, што «інфармацыя, якая больш не патрэбна для выканання вызначаных мэт, павінна быць знішчана», асобныя кампаніі могуць ужываць свае ўласныя працэдуры.
Далей па ланцужку, правінцыі, здольныя ствараць уласныя законы для забеспячэння абароны даных, могуць замяняць сабой палажэнні PIPEDA.
Дык ці маюць рацыю трывожныя VPN?
VPN паспяхова насцярожваюць патэнцыйных кліентаў з-за трох фундаментальных хібаў у цяперашніх сістэмах вядзення логаў:
1. Вашы персанальныя ідэнтыфікацыйныя даныя могуць быць недастаткова абароненыя
2. ISP і інтэрнэт-кампаніі могуць выкарыстоўваць вашы асабістыя даныя для камерцыйнай выгады
3. Базы асабістых даных, якія захоўваюцца ў ISP і інтэрнэт-кампаніях, знаходзяцца ў распараджэнні праваахоўных і дзяржаўных органаў
Усе тры разгледжаныя дзяржавы дазволілі законны збор і захоўванне персанальна ідэнтыфікавальных даных карыстальнікаў. Хоць ISP і анлайн-кампаніі па законе абавязаны абараняць такую інфармацыю, па сваёй сутнасці гэта стварыла хісткую сістэму, заснаваную на даверы, якой бракуе выразнага нагляду практычна ва ўсіх юрысдыкцыях. Лёгка сказаць, што тым, хто не выкарыстоўвае інтэрнэт для кампраметуючай або незаконнай дзейнасці, няма пра што хвалявацца, але ў Psiphon мы лічым, што ўсе інтэрнэт-карыстальнікі маюць абгрунтаванае права на прыватнасць, незалежна ад іх паводзін у сетцы.
Такім чынам, можна меркаваць, што ISP маюць права рэгістраваць даныя карыстальнікаў. Гэта можа выклікаць неспакой у асобных інтэрнэт-карыстальнікаў, якія баяцца несанкцыянаванага выкарыстання канфідэнцыйнай інфармацыі, такой як медыцынскія карты або банкаўскія звесткі, альбо зламыснага пранікнення ў такія базы даных. Акрамя таго, калі б ISP атрымаў запыт у інтарэсах нацыянальнай бяспекі (National Security Letter) або ордар з патрабаваннем прадаставіць запісы аб карыстальніку, ён быў бы абавязаны па законе перадаць такую інфармацыю праваахоўным органам.
Пры дзеючым заканадаўстве інтэрнэт-кампаніі не маюць права прадаваць персанальна ідэнтыфікавальныя даныя ў камерцыйных мэтах або раскрываць такую інфармацыю. Аднак яны маюць поўнае права захоўваць і выкарыстоўваць гэтыя даныя для розных унутраных працэсаў, такіх як статыстыка кліентаў. З патэнцыйна непазбежным знішчэннем сеткавага нейтралітэту ў Злучаных Штатах сховішчы персанальна ідэнтыфікавальных даных могуць выкарыстоўвацца або раскрывацца без згоды. Тым не менш, галоўнай прычынай для турботы сярод карыстальнікаў VPN застаецца рызыка зламыснай уцечкі такіх даных, нягледзячы на найлепшыя намеры пастаўшчыка паслуг.
Інтэрнэт-карыстальнікі заўсёды будуць вымушаныя самі разбірацца ў практыцы кампаній, з якімі яны ўзаемадзейнічаюць. Асноўная праблема заключаецца ў тым, што некаторыя канчатковыя карыстальнікі могуць не разумець значэння або наступстваў умоў выкарыстання і могуць абапірацца на няпэўныя і часта зманлівыя сацыяльныя і тэхнічныя ацэнкі таго, ці з'яўляецца VPN годным даверу і надзейным. Не кажучы ўжо пра даследаванне рынку, якое неабходна правесці, каб упэўніцца, што VPN сапраўды выконваюць палітыку прыватнасці, якую яны дэкларуюць патэнцыйным карыстальнікам, асабліва калі служба VPN патрабуе стварэння ўліковых запісаў, заснаваных на персанальна ідэнтыфікавальных даных.
Больш за тое, пасля прыняцця ўзважанага рашэння карыстальнікі ў пэўных геаграфічных лакацыях і на пэўных сайтах могуць адчуваць сябе цалкам бяспечна пры выкарыстанні незашыфраванага або стандартнага злучэння па https. Але там, дзе ўсё яшчэ застаюцца сумневы ці неспакой, VPN без вядзення логаў, такі як Psiphon, можа выкарыстоўвацца для абароны асабістых ідэнтыфікацыйных даных ад збору ў сетцы.
Ці можа VPN абараніць мяне ад рэгістрацыі даных?
Многія інтэрнэт-карыстальнікі звяртаюцца да VPN, каб захаваць ананімнасць у сетцы і пазбегнуць практык рэгістрацыі даных камерцыйнымі анлайн-службамі. Аднак варта зазначыць, што ніводзін VPN не можа забяспечыць поўную ананімнасць у інтэрнэце. Але тыя, хто адданы ідэі свабоднага доступу да інтэрнэту, такія як Psiphon, укараняюць у свае службы надзейныя меры бяспекі, якія абараняюць прыватнасць карыстальнікаў. Дзякуючы выкарыстанню VPN-проксі інтэрнэт-трафік немагчыма прывязаць да канкрэтных карыстальнікаў, але пры гэтым карыстальнікі застаюцца падключанымі да сеткі і працягваюць карыстацца інтэрнэт-паслугамі.
Імкнучыся заваяваць давер карыстальнікаў і павысіць індывідуальную прыватнасць, камерцыйныя VPN часта падкрэсліваюць палітыку адсутнасці логаў. Яны сцвярджаюць, што выдаляюць усе запісы выкарыстання, робячы ідэнтыфікацыю немагчымай. Аднак многія карыстальніцкія пагадненні VPN не даюць падрабязных тлумачэнняў такіх палітык. Каб стварыць уліковы запіс або адкрыць зашыфраваную сесію, VPN можа запатрабаваць пэўную падрабязную інфармацыю пра карыстальніка. І зноў жа, цяжар кладзецца на самога карыстальніка, які павінен уважліва прачытаць умовы абслугоўвання і вырашыць, ці варта давяраць гэтаму VPN.
Будова інтэрнэту вымагае абмену пэўнай інфармацыяй для ажыццяўлення анлайн-сувязі. Ніякія даныя нельга адправіць або атрымаць без дзеючага IP-адраса, што ўключае ў сябе сапраўдны IP-адрас карыстальніка VPN. Аднак, паколькі ніводзін з разгледжаных у гэтым артыкуле законаў не патрабуе, каб сэрвісы VPN захоўвалі даныя карыстальнікаў на працягу вызначанага часу, базавыя каштоўнасці Psiphon і іншых служб VPN падахвочваюць іх сціраць такую інфармацыю са сваіх сетак пасля завяршэння зашыфраванай сесіі.
Што адрознівае Psiphon ад традыцыйных службаў VPN? Усё вельмі проста: мы нарадзіліся і існуем пераважна дзеля свабоды інтэрнэту. Па сваёй канструкцыі платформа Psiphon не захоўвае ніякай персанальна ідэнтыфікавальнай інфармацыі аб сесіях прагляду канчатковых карыстальнікаў. Паколькі выкарыстанне Psiphon не патрабуе стварэння ўліковага запісу, праграма фактычна не здольная ствараць або захоўваць інфармацыю, якая адносіцца да якога-небудзь асобнага карыстальніка. Такім чынам, ніякіх запісаў пра выкарыстанне не вядзецца, што запэўнівае тых, хто пазбягае сачэння або баіцца раскрыцця асабістай інфармацыі пабочным асобам, што выкарыстанне сеткі Psiphon немагчыма прывязаць да ўнікальнага карыстальніка ці геалакацыі.
Каб забяспечыць эфектыўнасць нашай сеткі і яе маштабаванне ў адпаведнасці са зменамі попыту, мы праводзім унутраную ацэнку даных, якая ўключае аб'ём трафіка і звесткі пра месцазнаходжанне карыстальнікаў, агрэгаваныя на ўзроўні краіны.6 Гэта найбольш падрабязная інфармацыя, якую захоўвае служба. Але калі б, напрыклад, зламыснік атрымаў доступ да гэтай статыстычнай інфармацыі, ніякія персанальна ідэнтыфікавальныя даныя не апынуліся б пад пагрозай.
--
Аўтар: Jacob Klein
1 http://www.pewinternet.org/2017/03/22/what-the-public-knows-about-cybersecurity/
2 https://www.techopedia.com/definition/596/data-logging
2 https://www.techopedia.com/definition/596/data-logging
3 S.Rep.
No. 99-541, 97th Cong. 2nd Sess. 37, reprinted in 1986 U.S.C.C.A.N. 3555, 3591.
4 Там жа. Пункт 26.
5 http://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/P-8.6/FullText.html6 Аднак даныя на ўзроўні гарадоў будуць аўтаматычна агрэгавацца толькі пасля таго, як выкарыстанне ў межах краіны перавысіць парог, пры якім ідэнтыфікаваць асобных карыстальнікаў праз ацэнку колькасці актыўных злучэнняў у горадзе стане статыстычна немагчыма.