Böyük şəbəkə kəsintiləri fonunda Belarusda 1.76M Psiphon istifadəçisi

Şəbəkə kəsintilərinin fonunda Belarus tarixindəki ən böyük kütləvi nümayişlərinə qədəm qoymuşdu.

Jurnalistlər ölkədən məlumat əldə etməkdə və ötürməkdə çətinlik çəkdiklərini bildirdilər və  Psiphon-u tövsiyə etdilər. İnternet istifadəçiləri Psiphon-un yan keçə bilən azsaylı alətlərdən biri olduğunu qeyd etdilər. Tətbiq mağazalarını və Psiphon saytlarını bloklamaq cəhdlərinə baxmayaraq, istifadəçilər proqram təminatını e-poçt cavablandırıcısı və  proksi kimi alternativ yayım kanalları vasitəsilə əldə etdilər. Bundan əlavə, belaruslu istifadəçilər Psiphon binar fayllarını Telegram kanalları, yerləşdirilmiş URL-lər və hətta USB vasitəsilə yaydılar. Psiphon şəbəkəsinin istifadəsi pik həddə çataraq gündəlik 1,76 milyon aktiv istifadəçiyə yüksəldi; 9,5 milyonluq əhalini və 60%-lik internet nüfuz etmə dərəcəsini nəzərə alsaq, bu rəqəm Belarusdakı internet istifadəçilərinin 30%-ni təşkil edir. 9-17 avqust tarixləri arasında Belarusdan Psiphon vasitəsilə ötürülən ümumi buraxılış zolağı 2 Petabaytı keçdi. Yan keçmə alətləri məlumata sərbəst çıxış, eləcə də əsas ünsiyyət və xidmətlər üçün həyati vacib bir infrastruktur olduğunu sübut etdi.

İnternet istifadəçiləri, tədqiqatçılar və beynəlxalq müşahidəçilər bloklamanı, şəbəkə performansını və müvafiq yan keçmə istifadəsini izləmək üçün Psiphon Data Engine metrika portalından (psix.ca ünvanında mövcuddur) istifadə edə bildilər. Bəzi mənbələr kəsinti dövründə Belarusda Psiphon istifadəsinin həcminin hətta İranı da geridə qoyduğunu qeyd etdi.

 

İnternetin Müdafiəsi Cəmiyyəti və digər şəbəkə müşahidəçiləri SSL-i bloklamaq üçün dərin paket təftişi (DPI) texnologiyasından istifadə edildiyini və bunun ciddi trafik problemlərinə səbəb olduğunu aşkar etdilər. NetBlocks həmçinin açar söz filtrləməsinin ən azı 10 000 URL-i hədəf aldığını qeyd etdi. Praqada yerləşən Qrator Labs Belarus daxilindəki IPv6 prefikslərinin 80%-nin eyni vaxtda sıradan çıxdığını gördü və aşağı axın avtonom sistemlərinin (AS) filtrlənməsinin beynəlxalq tranzitdə dominant olan iki yuxarı axın AS səviyyəsində — AS6697 və AS60280 səviyyəsində baş verdiyi qənaətinə gəldi. Kompüter İnsidentlərinə Reaksiya üzrə Milli Mərkəz, Milli Trafik Mübadiləsi Mərkəzi və Beltelecom tərəfindən yayımlanan rəsmi açıqlamalarda kəsintilərin xarici kiberhücumlar və avadanlıq nasazlıqlarının nəticəsi olduğu bildirildi.

Kəsinti günlərində Psiphon şəbəkəsinin performansı və seans keyfiyyəti regional orta göstəricidə və ya ondan yüksək qaldı. Nəqliyyat səviyyəsində SSL-in ümumi pozulması bir çox VPN-in əsas funksionallığını sıradan çıxarsa da, Psiphon tərəfindən istifadə olunan trafik yayındırması və çoxprotokollu struktur protokola əsaslanan bloklamaya qarşı daha yüksək dayanıqlıq təmin edir və şəbəkə trafiki olduqca məhdudlaşdırıcı yeni filtrləmə sxeminə dinamik şəkildə uyğunlaşa bilir.

Qrator Labs-ın əsas müşahidələrindən biri Belarus şəbəkələri üzərindəki nəzarətin yüksək səviyyədə mərkəzləşdirilməsidir. Beynəlxalq şlüzlər nöqtəsində quraşdırılmış DPI avadanlığı yuxarı axın operatorlarına aşağı axın ISP-lərini şəbəkədən ayırmağa və ya onlara filtrləmə qaydalarını ötürməyə imkan verir. Tədqiqatçılar keçən il İran AS-lərində oxşar şəbəkə topologiyasını sənədləşdirmişdilər. 2019-cu ilin noyabrında İran beynəlxalq internet bağlantısını 10 gün davam edən genişmiqyaslı şəkildə kəsdi.

Həqiqətən də, müasir nəsil DPI filtrləmə texnologiyaları şifrələnmiş internet trafikinin müxtəlif formalarına qarşı tətbiq edilə bilir və getdikcə milli miqyasda, 1TBit/s-ə yaxınlaşan tutumlarda tətbiq olunur. Belə şəraitdə Psiphon kimi dayanıqlı yan keçmə infrastrukturuna çıxış məlumatın sərbəst mübadiləsi üçün həyati vacib olaraq qalır.