Qambiyanın Seçki Kəsintisi
07.12.2016 - 2 dəqiqəlik oxu
Yenilənib: 26.10.2021
Access Now bu yaxınlarda 2016-cı ildə dünya üzrə 50-dən çox İnternet kəsintisinin baş verdiyini bildirdi, halbuki ötən il məlum kəsintilərin sayı 15 idi. Bu kəsintilərin bir çoxu Afrikada baş verib - necə ki Qabonda kəsinti və sosial medianın bloklanması hadisəsini sənədləşdirən son Psiphon bloq yazısında göründüyü kimi.
Keçən həftə Qambiyada daha bir kəsinti baş verdi. 30 noyabr 2016-cı il tarixində, yerli vaxtla saat 21:00-dan dərhal sonra Keniyadakı Əqli Mülkiyyət və İnformasiya Texnologiyaları Hüququ Mərkəzinin (CIPIT) elmi işçisi olan dostumuz Moses Karanja-dan mesaj aldıq. Moses sosial mediada Qambiyada İnternetin əlçatmaz olduğunu bildirən məlumatları təsdiqləyə bilib-bilməyəcəyimizi soruşdu.
Şəbəkə monitorinqimizdən gördük ki, yerli vaxtla saat 20:00-dan dərhal sonra Psiphon trafikində tam bir kəsilmə baş verib. Bunu dəqiqləşdirmək üçün Akamai-nin State of the Internet komandası ilə əlaqə saxlayaraq onların da trafikdə azalma müşahidə edib-etmədiklərini öyrənmək istədik. Bir neçə dəqiqə ərzində onlar bunu bizim üçün təsdiqlədilər və dünyaya bildirmək üçün tvit atdılar.
Biz də öz şəbəkəmizdəki oxşar vəziyyəti göstərən tvitimizlə bunu davam etdirdik.#Gambia-da #Internet kəsintisi son bir saat ərzində ölkəyə olan @akamai trafikini sıfıra endirdi. (h/t @PsiphonInc) pic.twitter.com/MUe4NWvFss— StateOfTheInternet (@akamai_soti) 30 noyabr 2016
Bu kəsinti ölkədə 1 dekabr tarixində keçiriləcək prezident seçkiləri ərəfəsində baş verdi. Hazırkı dövlət başçısı Yəhya Camme qalib gələcəyini gözlədiyi seçkilərdən sonra insanlara hər hansı etiraz aksiyalarında iştirak etməmək barədə xəbərdarlıq etmişdi.#Gambia-da davam edən İnternet kəsintisi müəyyən edildi. 2010 GMT-dən bəri Qambiyadan heç bir şəbəkə trafiki yoxdur. pic.twitter.com/SiNFKO6rvU— Psiphon Inc. (@PsiphonInc) 30 noyabr 2016
Cammenin seçkilərdə yeddi müxalifət partiyasını təmsil edən namizəd Adama Bərouya məğlub olmasından sonra İnternet və telekommunikasiya xidmətlərinin bərpasına başlandı. Kəsintinin 3 dekabr şənbə gününə qədər davam edəcəyi gözlənilirdi, lakin bunun əvəzinə 2 dekabr cümə günü saat 11:30-a qədər aradan qaldırıldı.
Kəsintinin xəbər verilməsi və şəbəkə səviyyəsində təsdiqlənməsi tədqiqat ictimaiyyəti ilə özəl sektor arasındakı sıx əməkdaşlıq sayəsində mümkün oldu və dünyada baş verən İnternet kəsintilərinin artan sayına diqqət çəkməyə kömək etdi. Ətraflı məlumat üçün Moses Karanjanın bu yazısını oxuyun; o, Afrikadakı İnternet kəsintilərini izləməyə və sənədləşdirməyə davam edir.