İranın 2025-ci il internet kəsintisindən dərslər: Yaxın Şərqdə fəaliyyət göstərən bizneslər nə öyrənə bilər
15.08.2025 - 1 dəqiqəlik oxu
Yenilənib: 21.08.2025
İran səlahiyyətliləri İsraillə 2025-ci il münaqişəsi zamanı demək olar ki, tam internet kəsintisinə başladıqda, bu addım ictimai müzakirələrdən daha çox şeyi pozdu — bütün ölkə üzrə rəqəmsal infrastrukturu iflic etdi.
Buluddan asılı platformaların fəaliyyəti böyük ölçüdə dayandı və maliyyə əməliyyatlarından logistikaya qədər həm bizneslər, həm də milyonlarla insan rəqəmsal infrastrukturundan istifadə etmək imkanını itirdi.
Kəsintinin ən pik nöqtəsində Psiphon-un 1,5 milyondan çox iranlı üçün bağlantını təmin etməsinə baxmayaraq, bu, kritik və getdikcə artan bir riski önə çıxardı: münaqişəli regionlarda internetə çıxış zəmanətli deyil — bu, qəfil, gözlənilməz və birtərəfli nəzarətə qarşı həssas olan siyasi və sosial bir strategiyadır.
Bu, təcrid olunmuş bir hal deyil. Yaxın Şərq, Mərkəzi Asiya və Cənub-Şərqi Asiyanın bəzi bölgələrində hökumətlər şəbəkə nəzarətindən getdikcə daha çox istifadə edirlər. Etirazlar zamanı sürətin azaldılmasından tutmuş bütöv platformaların coğrafi bloklanmasına qədər rəqəmsal müdaxilə artıq adiləşib. İstər müdafiə, transsərhəd logistika, IoT, rabitə, korporativ proqram təminatı, istərsə də bulud əsaslı müştəri platformaları üçün sabit bağlantıdan asılı olan bizneslər artıq senzuranı və kəsintiləri öz risk modellərinə daxil etməlidirlər.
Psiphon Forge çoxprotokollu tunelləmə və real vaxt şəbəkə adaptasiyası vasitəsilə tətbiq səviyyəsində dayanıqlığı təmin edən, daxil edilə bilən və sınaqdan keçmiş API ilə bu reallıqlara həll təklif edir. Psiphon-un qlobal senzura əleyhinə infrastrukturu üzərində qurulan Forge bizneslərə hətta bağlantının qəsdən məhdudlaşdırıldığı regionlarda belə kritik əməliyyatları və məlumat axınlarını saxlamağa kömək edir.
Şəbəkələr məsələsində İran kəsintisindən çıxarılan dərs aydındır. Şəbəkə infrastrukturunuzun gözlənilməz hallara tab gətirə bilməsini və bağlantını saxlamasını təmin etmək “gündəlik iş prosesinin” bir hissəsi olmalıdır.