Facebook Internetdan g'oyib bo'ldi; butun dunyo bo'ylab odamlar buni senzura deb o'ylamoqda

• 2021-yil 4-oktabrda Facebook uzilishi paytida Psiphonning global miqyosdagi kunlik noyob foydalanuvchilari soni 1.75 Millionga oshdi.
  
• Bu o‘sish ayniqsa Facebook platformalari — jumladan, Instagram, WhatsApp va Facebook'ning o‘zi — davriy, ammo faol senzura tufayli muntazam uzilishlarga duch keladigan mintaqalarda keskin bo‘ldi.
• Foydalanishning eng sezilarli o‘sishi kuzatilgan hududlar qatoriga so‘nggi bir necha yil ichida yirik senzura holatlari yuz bergan bir nechta davlatlar kiradi: Ozarbayjon, Kuba, Efiopiya, Indoneziya, Iroq, Liviya, Meksika, Sudan va Suriya.
• Kuba bazaviy foydalanishdan 4.6x o‘sishni ko‘rsatib, kunlik noyob foydalanuvchilar soni 70,000 dan 300,000 dan ortiqqa yetdi va bu Psiphonning mintaqadagi muhim rolini tasdiqladi. 2021-yil iyul oyida ijtimoiy tarmoqlar va xabar almashish platformalarining maqsadli bloklanishi (senzura tomonidan hamon mavjud bo‘lgan tahdid) paytida Psiphon tarmog‘i Kubadan 1.4M foydalanuvchining keskin oqimiga xizmat ko‘rsatgan edi.
  
• Bu Psiphonning global ulanish uchun asosiy va ishonchli yechim ekanligini ko‘rsatadi.

4-oktabr kuni Facebook o‘zining barcha platformalariga, jumladan, Facebook, Instagram va WhatsApp'ga ta’sir qilgan jiddiy global uzilishga duch keldi. Kamida 6 soat davom etgan ushbu uzilish haqida keng xabar berildi va u platforma foydalanuvchilariga kuchli ta’sir ko‘rsatdi.

Keyingi kunlarda Cloudflare va Kentik kabi tarmoq monitorlarining tahlili Facebook'ning funksional jihatdan internetdan qanday yo‘qolib qolganini ko‘rsatib berdi. Biroq foydalanuvchilar uchun Facebook platformalarining ochilmasligi avvallari ushbu ilova va veb-saytlarga qaratilgan yirik senzura holatlarini eslatdi. Oldingidek, Facebook va uning boshqa mahsulotlariga kirish imkoni bo‘lmaganda Psiphonni yoqish tabiiy reaksiya bo‘ldi.

Uzilish yuz bergan kunda Psiphonning global miqyosdagi foydalanuvchilari soni 1.75 Milliondan ortiqqa ko‘paydi. O‘sish ayniqsa Kuba kabi jiddiy, vaqti-vaqti bilan senzura holatlariga duch keladigan mintaqalarda keskin bo‘ldi, ammo kamroq to‘g‘ridan-to‘g‘ri senzura kuzatiladigan mintaqalarda ham, masalan, Indoneziyada ham sezilarli o‘sish qayd etildi.

Aholi miqyosidagi bunday keng qo‘llanish Psiphon global miqyosda foydalanuvchilarning ulanishini qo‘llab-quvvatlash orqali qozongan ishonchining yaqqol dalilidir. Onlayn senzura ko‘pincha noaniq va sababini aniqlash qiyin bo‘lgani sababli, Facebook uzilishi texnik xarakterga ega bo‘lsa-da, ko‘p jihatdan blokirovka holatidan darhol ajratib bo‘lmas edi. Ko‘pincha senzura hodisalarida ishlab turgan so‘nggi platforma bo‘lib qoladigan Psiphondan uzilish paytida foydalanish ehtimoliy filtrlashga tabiiy va tezkor reaksiya sifatida namoyon bo‘ldi.

Quyidagi vizualizatsiyalar uzilishga javoban Psiphon kunlik faol foydalanuvchilari sonining keskin oshishini ko‘rsatadi.

Ozarbayjon: 35,000 foydalanuvchi (8x)
Kuba: 300,000 foydalanuvchi (4.6x)
Efiopiya: 45,000 foydalanuvchi (1.9x)
Indoneziya: 250,000 foydalanuvchi (1.9x)
Iroq: 210,000 foydalanuvchi (11x)
Liviya: 22,000 foydalanuvchi (1.8x)
Meksika: 38,000 foydalanuvchi (1.5x)
Sudan: 100,000 foydalanuvchi (2.4x)
Suriya: 225,000 foydalanuvchi (1.5x)

E’tibor bering, ko‘rsatilgan ma’lumotlarga Psiphonning ommaviy ma’lumotlar portali orqali kirish mumkin: https://psix.ca. Psiphon ma’lumotlar portali ochiq kodli dasturiy ta’minot va ochiq ma’lumotlarga bo‘lgan to‘liq va davomiy sadoqatimizning bir qismidir.