Facebook İnternetten Kayboldu; Dünya Genelinde İnsanlar Sansür Olduğunu Düşündü
06.10.2021 - 2 dk okuma
Şekil 1: Facebook kesintisine karşılık dünyanın dört bir yanındaki insanlar doğal olarak Psiphon'a yöneldi.
- Psiphon'un küresel kullanımı, 4 Ekim 2021'deki Facebook kesintisi sırasında günlük tekil kullanıcı bazında 1,75 Milyon arttı.
- Bu artış, özellikle Instagram, WhatsApp ve bizzat Facebook dahil olmak üzere Facebook platformlarının aralıklı ancak aktif sansür nedeniyle düzenli kesintiler yaşadığı bölgelerde belirgindi.
- Kullanımda en belirgin artışların görüldüğü bölgeler arasında, son birkaç yıl içinde büyük sansür olaylarının yaşandığı birkaç ülke yer alıyor: Azerbaycan, Küba, Etiyopya, Endonezya, Irak, Libya, Meksika, Sudan ve Suriye.
- Küba, 70.000'den 300.000'in üzerinde günlük tekil kullanıcıya ulaşarak temel kullanımına kıyasla 4,6 katlık bir artış gösterdi ve Psiphon'un bölgedeki önemli rolünü pekiştirdi. Temmuz 2021'de Psiphon ağı, sansürcülerin hâlen süregelen bir tehdidi olan sosyal medya ve mesajlaşma platformlarının hedefli olarak engellenmesi sırasında Küba'dan gelen 1,4 milyon kullanıcılık artışa destek sağladı.
- Bu, Psiphon'un kilit ve güvenilir bir küresel bağlantı çözümü olduğunu göstermektedir.
4 Ekim'de Facebook; Facebook, Instagram ve WhatsApp dahil tüm platformlarını etkileyen büyük bir küresel kesinti yaşadı. En az 6 saat süren kesinti, geniş çapta haberleştirildi ve platformun kullanıcıları üzerinde sarsıcı bir etki yarattı.
Takip eden günlerde, Cloudflare ve Kentik gibi ağ izleme kuruluşlarının analizleri, Facebook'un işlevsel olarak internetten nasıl kaybolduğunu ortaya koydu. Ancak kullanıcılar açısından Facebook platformlarına erişilememesi, daha önce bu uygulamaları ve web sitelerini hedef alan büyük sansür olaylarını açıkça akıllara getirdi. Daha önce olduğu gibi, Facebook'a ve diğer ürünlerine erişilememesine karşı doğal bir tepki olarak Psiphon'u etkinleştirmek gecikmedi.
Psiphon'un küresel kullanımı, kesintinin yaşandığı gün 1,75 Milyondan fazla kullanıcı artışı gösterdi. Büyüme, özellikle Küba gibi ciddi ve aralıklı sansür olayları yaşamış bölgelerde çok keskindi; ancak Endonezya gibi daha az doğrudan sansür uygulanan bölgelerde bile kayda değer bir artış gözlemlendi.
Toplum ölçeğindeki bu benimsenme, Psiphon'un dünya genelinde kullanıcı bağlantısını destekleyerek kazandığı güvenin açık bir göstergesidir. Çevrim içi sansür de çoğu zaman benzer şekilde şeffaf olmadığından ve kaynağını belirlemek zor olduğundan, Facebook kesintisi teknik nitelikte olmasına rağmen birçok açıdan bir engelleme vakasından kolayca ayırt edilemedi. Sansür olayları sırasında genellikle ayakta kalan son platform olan Psiphon'un bu kesinti sırasında benimsenmesi, muhtemel bir filtrelemeye karşı gösterilen doğal ve anlık bir tepki olarak öne çıkmaktadır.
Aşağıdaki görselleştirmeler, kesintiye karşılık Psiphon günlük aktif kullanıcılarındaki artışı göstermektedir.
Azerbaycan: 35.000 kullanıcı (8 kat)
Küba: 300.000 kullanıcı (4,6 kat)
Etiyopya: 45.000 kullanıcı (1,9 kat)
Endonezya: 250.000 kullanıcı (1,9 kat)
Irak: 210.000 kullanıcı (11 kat)
Libya: 22.000 kullanıcı (1,8 kat)
Meksika: 38.000 kullanıcı (1,5 kat)
Sudan: 100.000 kullanıcı (2,4 kat)
Suriye: 225.000 kullanıcı (1,5 kat)
Gösterilen verilere Psiphon'un herkese açık veri erişim portalı olan https://psix.ca üzerinden ulaşılabileceğini lütfen unutmayın. Psiphon veri portalı, açık kaynaklı yazılıma ve açık veriye yönelik eksiksiz ve süregelen taahhüdümüzün bir parçasıdır.