Büyük ağ kesintilerinin ortasında, Belarus'ta 1.76M Psiphon kullanıcısı

Ağ kesintilerinin arka planında Belarus, tarihindeki en büyük kitlesel gösterilere sahne oluyordu.

Gazeteciler ülkeden bilgiye serbestçe erişmekte ve haber aktarmakta zorluk çektiklerini belirterek Psiphon'u tavsiye etti. İnternet kullanıcıları, Psiphon'un engelleri aşabilen az sayıdaki araçtan biri olduğunu belirtti. Uygulama mağazalarını ve Psiphon sitelerini engelleme girişimlerine rağmen, kullanıcılar yazılımı e-posta yanıtlayıcısı ve vekil sunucu gibi alternatif dağıtım kanalları aracılığıyla edindi. Bunun yanı sıra Belaruslu kullanıcılar Psiphon ikili dosyalarını Telegram kanalları, barındırılan URL'ler ve hatta USB aracılığıyla dağıttı. Psiphon ağının kullanımı günlük zirve noktası olan 1,76 milyon aktif kullanıcıya fırladı; 9,5 milyonluk nüfus ve %60'lık internet penetrasyon oranı göz önüne alındığında bu rakam, Belarus'taki internet kullanıcılarının %30'unu temsil ediyor. 9-17 Ağustos tarihleri arasında Psiphon üzerinden Belarus'tan aktarılan toplam bant genişliği 2 Petabayt'ı aştı. Sansür aşma araçları, temel iletişim ve hizmetlerin yanı sıra bilgiye serbestçe erişmek için de hayati bir altyapı olduğunu kanıtladı.

İnternet kullanıcıları, araştırmacılar ve uluslararası gözlemciler; engellemeleri, ağ performansını ve bunlara bağlı sansür aşma kullanımını takip etmek için Psiphon Data Engine metrik portalından (psix.ca adresinde mevcuttur) yararlanabildi. Bazı kaynaklar kesinti döneminde Belarus'taki Psiphon kullanım hacminin İran'ı bile geride bıraktığını belirtti.

 

Internet Protection Society ve diğer ağ gözlemcileri, SSL'i engellemek için derin paket inceleme (DPI) teknolojisinin kullanıldığını ve bunun da ciddi trafik sorunlarına yol açtığını tespit etti. NetBlocks ayrıca anahtar kelime filtrelemesinin en az 10.000 URL'yi hedef aldığını belirtti. Prag merkezli Qrator Labs, Belarus içindeki IPv6 öneklerinin %80'inde eşzamanlı kesinti yaşandığını gördü ve alt otonom sistemlerin (AS) filtrelenmesinin, uluslararası geçişi elinde tutan iki üst AS (AS6697 ve AS60280) düzeyinde gerçekleştiği sonucuna vardı. Ulusal Bilgisayar Olaylarına Müdahale Merkezi, Ulusal Trafik Değişim Merkezi ve Beltelecom tarafından yapılan resmi açıklamaların tümünde, kesintilerin harici siber saldırılar ve ekipman arızalarından kaynaklandığı ifade edildi.

Psiphon ağ performansı ve oturum kalitesi, kesinti günleri boyunca bölgesel ortalamada veya ortalamanın üzerinde kaldı. Taşıma katmanında SSL'in genel olarak kesintiye uğratılması birçok VPN'in temel işlevselliğini bozarken, Psiphon tarafından kullanılan trafik gizleme ve çoklu protokol yapısı protokole dayalı engellemelere karşı daha fazla dayanıklılık sağlayarak ağ trafiğinin bu son derece kısıtlayıcı yeni filtreleme düzenine dinamik olarak uyum sağlamasına imkan tanıdı.

Qrator Labs'ın önemli bir tespiti de Belarus ağları üzerindeki denetimin yüksek düzeyde merkezileşmiş olmasıdır. Uluslararası ağ geçitleri noktasına kurulan DPI ekipmanları, üst operatörlerin bağlantıyı kesmesine veya filtreleme kurallarını alt ISP'lere aktarmasına olanak tanır. Araştırmacılar geçen yıl İran AS'lerinde benzer bir ağ topolojisi belgelemişti. Kasım 2019'da İran, uluslararası internet bağlantısında 10 gün süren kapsamlı bir kesinti uyguladı.

Nitekim mevcut nesil DPI filtreleme teknolojileri, şifrelenmiş internet trafiğinin çeşitli biçimlerine karşı kullanılabilmekte, ulusal ölçekte ve 1TBit/s'ye yaklaşan kapasitelerde giderek daha fazla konuşlandırılmaktadır. Bu koşullar altında, Psiphon gibi dirençli sansür aşma altyapılarına erişim, serbest bilgi alışverişi için kritik önemini korumaktadır.