Cybernews söhbetdeşligi, Psiphon: “dünýä barha we barha gizlinlige ünsli bolup barýar”

Köpümiz ygtybarly VPN goragyna eýe bolmagyň zerurlygyna düşünýäris. Ýöne adaty VPN programmalarynyň özüne mahsus nähili meseleleri bar we olary nädip çözüp bolar?

Iň gowy VPN-i saýlamak köplenç onuň aýratynlyklaryna bagly bolsa-da, häzirki zaman VPN programmalarynyň köpüsindäki mesele ornaşdyrylan uçdan-uça şifrlemä garamazdan, käbir Internet gurşawlarynda trafigiň aňsatlyk bilen tanalmagydyr. Ýöne bu barada näme edip bolar?

Bu mesele boýunça pikir alyşmak üçin Windows we ykjam enjamlar üçin senzurasyz Internet elýeterliligini üpjün etmek boýunça işleýän kompaniýa bolan Psiphon Inc-iň Biznesi ösdürmek we amallar toparynyň agzasy Alexis Gantous bilen habarlaşdyk.

Psiphon döretmek pikiri nähili ýüze çykdy?

Psiphon Toronto uniwersitetiniň Citizen Lab barlag taslamasy esasynda döredildi, esaslandyryjy we CEO Michael Hull ilkibaşdaky peer-to-peer ulgamyny alyp, ony Internetde maglumat elýeterliliginde çäklendirmelere duçar bolýan dünýä boýunça millionlarça adamyň zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin has-da ösdürmek mümkinçiligini gördi.

Bizi öz çäklendirmeleri aýlanyp geçiş ulgamyňyz bilen tanyşdyryp bilersiňizmi?

Adaty VPN programmalarynyň uly meseleleriniň biri, trafigiň şifrlenen hem bolsa, DPI we Internet trafigini agressiw süzgüçden geçirmegi amala aşyrýan Internet gurşawlarynda örän aňsat tanalyp we bökdelip bilinmegidir. Psiphon-yň iň kämil protokollary ulanyjylarymyzy gizlemek we olary Internetde gözleýän mazmunyna birikdirmek üçin birnäçe döredijilikli ýollary hödürleýär. Bu bolsa, dünýäniň 20-den gowrak ýurdunda ýerleşýän serwerlerimiziň köpdürli tory bilen utgaşyp, Psiphon-yň päsgelçiliklere has ygtybarly garşy durup bilýän berk aýlanyp geçiş toruna eýedigini aňladýar; dünýä boýunça onlarça million raýatyň agyr petikleme ýagdaýlaryna duçar bolanlarynda Psiphon-a ýüz tutmagy hem munuň subutnamasydyr.

Psiphon-yň maksat-garaýyşlary barada has giňişleýin aýdyp beräýiň.

Islendik potensial ulanyjy biziň kodumyzy gözden geçirip, wada berýän hyzmatymyzy üpjün edýändigimize göz ýetirip bilmelidir. Psiphon-da biz mümkinçiligimiziň çäginde ulanyjylarymyzyň gizlinliginiň we howpsuzlygynyň goralmagyny üpjün etmäge ygrarlydyrys. Hyzmatymyzy ulanmak üçin ulanyjylardan hasap döretmegi ýa-da şahsyýeti anyklaýan maglumatlary bermegi talap etmeýäris. Biziň ähli kodumyz açyk çeşmeli we ýyllaryň dowamynda blogymyzda kodumyzyň üçünji taraplar tarapyndan geçirilen birnäçe auditini, şol sanda aralaşma synaglaryny çap etdik.

Soňky global wakalar jemgyýetiň kiberhowpsuzlyga bolan garaýşyny üýtgetdi diýip pikir edýärsiňizmi?

Hawa, kiberhowpsuzlyk mowzugyna täze başlan adamlar üçin bulaşyk maglumatlar gaty köp. Ýöne soňky birnäçe ýylda bolup geçen maglumatlaryň syzmagy we hakerlik hüjümleriniň sany, guramaçylykly haker toparlary baradaky hasabatlaryň köpelmegi we ş.m. bilen, döwlet we hususy pudaklar kiberhowpsuzlyk töwekgelçiliklerine we howplaryna has köp üns berip başladylar.

Adamyň sanly gizlinligine we howpsuzlygyna zyýan ýetirýän iň erbet Internet endikleri hökmünde nämeleri görkezersiňiz?

Parol howpsuzlygy ýa-da onuň ýoklugy birinji orunda durýar, esasan-da şahsy ýa-da bank maglumatlaryna elýeterliligi bolan möhüm hasaplar elmydama güýçli parollar we mümkin bolan ýerinde köp faktorly autentifikasiýa bilen goralmalydyr.

Köpçülikleýin Wi-Fi birikmelerinde Internet birikmesini goramak hem hemişe uly mowzuk bolup durýar we birikmäňizi şifrleýän Psiphon ýa-da VPN ulanmak örän peýdaly bolup biler. Ahyrynda bolsa, bir baglanyşyga basmagy ýa-da parollary/maglumatlary girizmegi soraýan nätanyş ýa-da garaşylmadyk e-poçtalardan/habarlardan ägä boluň. Şeýle hilegärlikleriň görnüşleri barha artýar we garaşyşyňyzdan has duýdurman gelip biler.

Onuň deregine Internet ulanyjylary haýsy iň gowy tejribeleri ýa-da gurallary ulanmaly?

Parol dolandyryjylary sizi köp sanly çylşyrymly, güýçli parollary ýatda saklamak kynçylygyndan halas edip biljek ajaýyp gural bolup biler, olaryň köpüsi şahsy ulanyş üçin mugt we her bir zat üçin birmeňzeş parollary ulanmazlygyňyzy üpjün edýär. Adatça, olar Authy ýa-da Google Authenticator ýaly programmalar arkaly köp faktorly autentifikasiýany hem üpjün edýär, bu bolsa özüňizi onlaýn goramakda ýene bir ajaýyp ädim bolup biler.

Uzakdan işlemegiň adaty ýagdaýa öwrülmegi bilen, kompaniýalar öz torlaryny goramak üçin haýsy howpsuzlyk çärelerine maýa goýmalydyr?

Ýokarda bellenip geçilişi ýaly, parollar we MFA şahsy ulanyş üçin möhümdir, ýöne kärhanalar üçin has-da möhüm bolmalydyr; köp sanly fişing hilegärlikleri kiçi kompaniýalaryň işgärlerini we aýlyk hasaplaşyk işgärlerini nyşana alýar.

Işgärleriň açyk çeşmeli işläp taýýarlamak ýörelgelerini we usullaryny çap edýän hem-de olara eýerýän ygtybarly VPN hyzmatyna elýeterliliginiň bardygyna göz ýetiriň. Bu, işgärleriň iş üçin möhüm hyzmatlara elýeterliligini üpjün eder we kompaniýanyň maglumatlaryny goramaga kömek eder.

Internetiň geljegi barada nähili çaklamalaryňyz bar? Ýakyn birnäçe ýylda nähili gowulaşmalary görmäge umyt edýärsiňiz?

Dünýäniň uly bölegi gizlinlik barada barha has köp aladalanýan ýaly görünýär. Men GDPR-iň we ulanyjy maglumatlarynyň gizlinligi hem-de razylyga esaslanýan işlenilişi baradaky Ýewropa düzgünnamalarynyň göreldesine eýerýän has köp kanunçylygy göreris diýip çaklaýaryn.

Psiphon-y geljekde nämeler garaşýar?

Psiphon-da biz tehnologiýamyzy yzygiderli gowulandyrýarys we kämilleşdirýäris, taýýarlanylýan gyzykly taslamalarymyz bar, şol sanda Psiphon programmasy arkaly torumyza birigen wagtyňyz enjamyňyzdaky zyýanly/mahabat beriji programmalardan gelýän islendik birikmäni awtomatiki gözegçilikde saklaýan we enjamyňyza howp abanan bolsa size habar berýän MalAware atly ýaňy-ýakynda çykarylan hyzmat hem bar.