ምዕጻው ኣብ ሚያንማር፡ ሓድሽ ዛንታ ምስ ናይ ቀደም ብድሆታት
7/26/2021 - 3 ደቒቕ ንባብ
ዝተመሓየሸ: 9/26/2021
ኣብ ሚያንማር ን5 ሚልዮን ተጠቀምቲ ምድጋፍ ቀሊል ነገር ኣይኮነን
ኢንተርነት ኣብ ዝዕጸወሉ እዋን፡ ምስታ ዝተረፈት ዓለም ዝግበር ርክብ እውን ይቋረጽ እዩ። ብዙሓት ስርዓታት ንናይ ህዝቢ ንቕሓት፡ ሲቪካዊ ተቓውሞን ምንቅስቓስን ንምዕፋን ከም ሜላ ናይ ኢንተርነት ሳንሱር ከም ዝጥቀሙ ንፈልጥ ኢና፡ ምዕጻው ኢንተርነት ከኣ መብዛሕትኡ ግዜ ሕማቕ ነገራት ከም ዝመጽእ ዘመልክት ምልክት እዩ። እዚ ማለት ተወሳኺ ሕማቕ ዜናታት ይጽበ ኣሎ ማለት እዩ። ኣብ ሚያንማር መብራህቲ ራውተራት ኣብ ዝጠፍኣሉ እዋን፡ ንሚልዮናት ዜጋታት በርማ ብምሉኡ ዓለም ተቐየረ...
“ሰንቢደ ጥርጣረ እውን ሓዲሩኒ” ክብል ሓደ መንእሰይ በርማዊ ነቲ ድሕሪ ወተሃደራዊ ዕልዋ ለካቲት ዝነበረ ኩነታት ገሊጽዎ። “ኣንፈተይ ጠፊኡኒ፡” ከምኡ’ውን “ስራሐይ ስኢነ”። እዚ ደረጃ ምዝንባል ዘጋጠሞ ንሱ ጥራይ ኣይነበረን፦ ዳርጋ 2 ሚልዮን ዝኾኑ በርማውያን ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልታት ጥራይ ናብ መርበብ Psiphon ጎረፉ። እዚ ቁጽሪ እዚ ኣብቶም ዝቐጸሉ ክልተ ኣዋርሕ ናብ 5 ሚልዮን ክብ ኢሉ።
እቲ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ግራፍ ቁጽሪ ተጠቀምቲ Psiphon ካብ መወዳእታ ጥሪ 2021 ክሳብ መወዳእታ ሓምለ 2021 የርኢ። እቲ ብ3 ለካቲት (ምስቲ ዕልዋ ዝተገጣጠመ) ከምኡ’ውን ብ2 ግንቦት ምስ ዳግማይ ምጅማር ሞባይል ኣገልግሎታት ተተሓሒዙ ኣብ ቁጽሪ ተጠቀምቲ ዝተርኣየ ዘደንቕ ወሰኽ ኣስተብህል።
ናብቲ ኣህጉራዊ ኢንተርነት ዝግበር ምብጻሕ ናይ ምምላስ ዋጋ
ከምዚ ዝኣመሰለ ዓቢ ወሰኽ ኣጠቓቕማ ክጻወር ዝኽእል ናይ ሰርቨራት መርበብ፡ ሰባት ናብ ኣህጉራዊ ኢንተርነት ምብጻሕ ኣብ ዘድልየሉ እዋን ጽኑዕ ትሕተ-ቅርጽን ብዙሕ ዝተዓቀበ ዓቕምን ክህልዎ የድሊ። ግን ሳንሱር ንኢንተርነት ኣብ ዝዓጽወሉ እዋን እዚ ከመይ ኢሉ ይሰርሕ?
ኢንተርነት ከም ጽርግያታት፡ ኣብ ኢንተርነት ዝጉዓዙ ሰባት ድማ ኣብዞም መስመራት ከም ዝዝውሩ ጌርካ ሕሰብ። ገሊኦም ጽርግያታት ኣብ ውሽጢ ከተማ ዝርከቡ ክኾኑ ከለዉ፡ ገሊኦም ድማ ምስ ካልኦት ክፋላት እታ ሃገር ዘራኽቡኻ እዮም። ሳንሱር ኣብ ሃገራዊ ወይ ከባብያዊ ጽርግያታት ምንቅስቓስ ተሽከርከርቲ ከም ምኽልካል እዩ። እዚ ካብ ዝሑል ፍጥነት ምግባር ጀሚርካ ክሳብ ካብታ ከተማ ከመይ ጌርካ ከም ትወጽእ ዝሕብሩ ናይ ጽርግያ ምልክታት ምእላይ ብዝተፈላለየ መንገዲ ክግበር ይከኣል።
ኣብዚ እዋን’ዚ እዩ ከም Psiphon ዝኣመሰሉ ጸረ-ሳንሱር መሳርሒታት ኣብ ግብሪ ዝውዕሉን ነቶም ጽርግያታት ዝኸፍትዎምን። Psiphon ንሰባት ምስ ኣህጉራዊ ኢንተርነት ንምርኻብ ዝተፈላለዩ ሜላታት ይጥቀም።
መርበብ Psiphon ንሰባት ዘራኽቡን ሳንሱር ዝተገብረሉ ትሕዝቶ ዘብጽሑን ትሽዓተ ዝተፈላለዩ ፕሮቶኮላት የካይድ። እዞም ፕሮቶኮላት ኣብ ውሽጢ መርበብ Psiphon ብትኽክል ኣብ ዝሰርሑሉ እዋን፡ ሰባት ናብ ኣህጉራዊ ኢንተርነት ኣብ ዝኣትውሉ እዋን ናይ መርበብ ጽዕነት ንምክፍፋልን ጽቕጥቅጥ ንምንካይን ይሕግዙ፡ እዚ ማለት ድማ ዝቐልጠፈ ርክብን ዝያዳ ዘተኣማምን ተመክሮን ማለት እዩ።
እዞም ፍሉያት ናይ ኢንተርነት ናጽነት ፕሮቶኮላት ንከም Psiphon ዝኣመሰሉ ኣገልግሎታት ዝህብዎ ተዓጻጻፍነት፡ ምብጻሕ ኢንተርነት ኣብ ዝተገደበሉ እዋን ኣብ ሚያንማር፡ ቤላሩስ ወይ ኣዘርባጃን ንዝቐርቡ ናይ ሰባት ጻውዒታት ምምላስ ዘኽእል ይገብሮ፡ እንተኾነ ግን ሓቀኛ ዋጋ የኽፍል፤ ብመርበብ Psiphon ዝሓልፍ ነፍሲ ወከፍ ባይት ብተኸታታሊ ንግዳዊ መርበባት ይሓልፍ፡ ነፍሲ ወከፎም ድማ ንሰርቨራትን ናይ መርበብ ትሕተ-ቅርጽን ናቶም ዋጋ የኽፍሉ።
ድሌትን ወጻኢታትን ምምዛን
እቲ መርበብ ኣብ ዝድለየሉ ዝኾነ እዋን ንሚልዮናት ተጠቀምቲ ንምድጋፍ ድሉው ምዃኑ ምርግጋጽ፡ ነቲ ኣብ መላእ ዓለም ዝካየድ ቃልሲ ጸረ-ሳንሱር ማሕበረሰብ ናጽነት ኢንተርነት ሓደ ካብቶም ዝዓበዩ ብድሆታት ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ።
ከም ዝኾነ ካልእ ብነጻ ዝርከብ ኣገልግሎት ወሃቢ፡ Psiphon ነዚ ኣብ ሚያንማር ዝተራእየ ዓይነት ብደረጃ ህዝቢ ዝመጸ ወሰኽ ንዘይተወሰነ እዋን ክቕጽሎ ኣይኽእልን እዩ፡ ወይ ድማ ብሓንሳብ ንዘጋጥሙ ቁጽሪ ዘለዎም ከምዚኦም ዝበሉ ወሰኻት ክድግፍ ኣይኽእልን እዩ። እዚ ብሓቂ ዘሕዝን እዩ፡ ምኽንያቱ ሰባት ዝያዳ ኣብ ዘድልየሉ እዋን ናብቲ ክፉት ኢንተርነት ንምብጻሕ ዘለዎም ናይ መወዳእታ ተስፋ ምጥፋእ ማለት ክኸውን ስለ ዝኽእል።
ድሕሪ ኩሉ፡ ናጽነት ኢንተርነት መሰረታዊ ሰባዊ መሰል እንከሎ፡ ብርግጽ ግን ብነጻ ኣይኮነን።
ተሳተፍ
ናጽነት ኢንተርነት ንኹሉ ሰብ መሰል እዩ፡ እንተኾነ ግን ሳንሱር ዝካየደለን ከባቢታት ዘለዉ ሰባት ናብቲ ክፉት ኢንተርነት ክበጽሑ ንምድጋፍ ዓቕሚ ዘለና ውሑዳት ጥራይ ኢና። ሓደ ካባታቶም ኩን።
እንታይ ክትገብር ትኽእል? ብዛዕባ ኣብ ሚያንማር ዘሎ ኩነታት ኢንተርነት ብምዝራብ ንቕሓት ኣዕቢ፡ ካልኦት እውን ምስ ኣዕሩኽትኻን ብዛዕባ ናጽነት ሓበሬታ ዝግደሱ ሰባትን ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ክዛረቡሉ ዓድም። ንመሳርሒታት ከም Psiphon ዝኣመሰሉ ሓገዝ ዘድልዮም ሰባት ዝሕግዙ ብቐጥታ ክትድግፍ ትኽእል ኢኻ። ኣብ ሚያንማር እንተዘይሃሊኻ ኣብ Psiphon ተመዝገብ። ነቶም ኣብ ኢንተርነት ሓበሬታ ናይ ምርካብ መሰሎም ዝተኸልከሉ ኩሎም ሰባት ደገፍካ ምርኣይካ ንዓታቶም ዓቢ ትርጉም ኣለዎ፡ ከምኡ’ውን ነቶም ኣብቲ ጸልማት ሳንሱር ብርሃን ንምምጻእ ዚከኣሎም ዝገብሩ ሰባት ዓቢ ትርጉም ኣለዎ።