Psiphon ከምኡ'ውን ናይ 2013 መረጻ ኢራን

Psiphon ኣብ ሰሙን ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ንጡፋት ተጠቀምቲ ኣለዉዎ። ሰባት ነቲ ብኻልእ መንገዲ ክርእይዎ ዘይክእሉ ዝነበሩ ዜናታት፣ ሓበሬታታትን ትሕዝቶታት ማሕበራዊ መራኸቢታትን ንምርካብ ብሶፍትዌርና ይጥቀሙ። መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ኣመሓላለፍቲ ዜናን ውድባት ሰብኣዊ መሰላትን ብምሽራኽ ዝዕደሉ፣ ንናይ Windowsን Androidን መሳርሒታት ዝኾኑ ኣፕስ ነቕርብ ኢና።

ሎሚ ዓመት ምስ ፕረዚደንታዊ ምርጫኦም ብምግጣሙ፣ ብፍላይ ኣብ ኢራን ዓቢ ጽልዋ ፈጢርና ኣለና። ኢራን ንዓና ኩሉ ግዜ ዓቢ ብድሆ ኮይና ጸኒሓ እያ፣ ከምኡ’ውን ዝበዝሑ ሰባት ብሶፍትዌርና ክጥቀሙ እንርእየሉ ቦታ እያ። ኣብ ስሩዕ ሰሙን፣ ካብ ውሽጢ ኢራን ክሳብ 1.5 ሚልዮን ዝኾኑ ፍሉያት ተጠቀምቲ ናብ መርበብና ክራኸቡ ንርኢ። ኣብ ኢራን ናብቲ መርበብ ዝተኣሳሰሩ ኣስታት 45 ሚልዮን ዝኾኑ ሰባት ኣለዉ፣ እዚ ድማ ናይቲ 60% ህዝቢ ይኸውን።

እቲ ናይ ምርጫ እዋን ገለ ጸገማት ከም ዘስዕብ ንፈልጥ ኔርና፣ እንተኾነ ግን ብልክዕ እንታይ ከም ዘጋጥመና ኣይፈለጥናን። ፈለማ፣ ልክዕ ከምቲ ኣብ መርበብ ሓበሬታ መጽሔት Wired ዝተዘገበ፣ ገና ብመጋቢት ኣትሒዙ ኣብ ውሽጢ እታ ሃገር ናይ VPN ሶፍትዌር ይዕገት ከም ዝነበረ ዝሕብሩ ጸብጻባት ነይሮም። Psiphon ኣብ ምሉእ እዚ እዋን’ዚ ክርከብ ጸኒሑ እዩ፣ ብሓቂ ድማ እቲ ናይ ተጠቀምቲ ቁጽሪ ኣብ ውሽጢ ኣርባዕተ ሰሙን ጥራይ ዕጽፊ ኮይኑ። ነቲ ኣብ መርበብና ዝነበረ ተወሳኺ ጽዕነት ንምጽዋር ድማ ብዙሓት ተወሳኺ ሰርቨራት ናብ መስመር ኣእቲና።

ድሕሪኡ፣ ኣብ መጀመርታ ግንቦት፣ እቲ ኣብ ኢንተርነት ኢራን ዝነበረ ምዝንባል ናብ ሓድሽ ብርኪ ደይቡ። እቲ ሶፍትዌር ብቕልጡፍ ይቋረጽን ዳግማይ ይተሓሓዝን ከም ዝነበረ ዘመልክት ሃንደበታዊ ምውሳኽ ርክባት ርኢና። ብሓገዝ Collin Andersonን ASL19ን፣ ናይ SSL ርክባት ድሕሪ 60 ካልኢት ይቋረጹ ምንባሮምን፣ ካብ ኢራን ወጻኢ ናብ ዘለዉ መርበባት ዝግበሩ ኩሎም ርክባት ድማ ብኸቢድ ይሕንከሩ ምንባሮምን ፈሊጥና።

Psiphon ዝጥቀሙ ሰባት ገና ክራኸቡን ገለ ትሕዝቶታት ክርእዩን ይኽእሉ ነይሮም፣ እንተኾነ ግን ኣዝዩ ዝደኸመ ተመኩሮ እዩ ነይርዎም። ናይ Psiphon ውሽጣዊ ናይ ርእይቶ መሃቢ ኣገባብ ሰባት ዝያዳ ዝሓግዘና ናይ ምርመራ ሓበሬታ ክህቡ ኣኽኢልዎም -- ኣብ መዓልቲ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ መልእኽትታት ርእይቶ ይበጽሓና ነይሩ፣ ኩሎም ድማ ናብ ንቡር ንኽንምለስ ዝሕግዙና ኣገደስቲ ፍንጭታት ዝሓዙ እዮም ነይሮም።

ናይ ልምዓት ጋንታና ነቲ ቀዳማይ መፍትሒ ዝሃበ ሓድሽ ናይ Psiphon ምምሕያሽ ብቕልጡፍ ኣውጺኡ። ኣብተን ናብ ምርጫ ዘብጽሓ ሰሙናት ድማ ካልኦት ሽዱሽተ ተኸታተልቲ ምምሕያሻት ተዘርጊሖም። ናይ Psiphon ሶፍትዌር ብኣውቶማቲክ እዩ ዝመሓየሽ፣ እዞም ዝተዘርግሑ ድማ ብቐጥታ ናብቶም ናይ መወዳእታ ተጠቀምቲ ተላኢኾም። ካብቶም ተጠቀምትና እንተወሓደ ፍርቆም ኣብ ውሽጢ ሓደ መዓልቲ እቲ ምምሕያሽ በጺሕዎም ነይሩ፣ ኣብ እዋን እቲ ምርጫ ድማ 90% ናይ Psiphon ተጠቀምቲ ብፍሉጣት ዝሰርሑ ስሪታት ይራኸቡ ነይሮም።

ዕላማ Psiphon ኣብ እዋን እቲ ምርጫ፡ ናይ ኢንተርነት ርክብ ዘለዎ ዝኾነ ሰብ ገና ዝደልዮ ትሕዝቶ ክረክብ ምእንቲ ክኽእል፣ መርበብና ብህይወት ክጸንሕ ምፍታን እዩ ነይሩ። እዚ ንምዕዋት ክሳብ 500 ዝበጽሑ ንጡፋት ሰርቨራት ኣብ ዝተፈላለዩ መርበባት ስራሕ ዝጀመሩ ኮይኖም፣ እቲ ስርዓት ኣብ ምሉእ እቲ እዋን ዝርከብ ምዃኑ ንምርግጋጽ ድማ ብቴክኒካዊ ጋንታታት ጥብቂ ምክትታል ተገይርሉ።

ካብ ኢራን ዝመጹ ጸብጻባት ከም ዘመልክትዎ፡ ምንካይ ፍጥነት SSLን ምዕጻው ኩሉ ዘይኮነ-HTTP ትራፊክን ኣብ እዋን እቲ ምርጫ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ 14 ሰነ ኣብታ መዓልቲ ምርጫ ባዕላ ተወሲኹ ነይሩ። ናይ Psiphon ሶፍትዌር ኣብ ምሉእ እዚ እዋን’ዚ ክርከብ ጸኒሑ እዩ። በቲ ዝለዓለ ምንካይ ፍጥነት ዝመጸ ምጉዳል ትራፊክ እኳ እንተነበረ፣ ብ125,000 ፍሉያት ተጠቀምቲ ዝተገብሩ ልዕሊ 400,000 ርክባት ነይሮም እዮም።

Psiphon ብተወሳኺ ኣብ እዋን እቲ ምርጫ ንኢራናውያን ብፍሉይ ንምድጋፍ ንዝተመስረቱ ፕሮጀክትታት ትሕዝቶ ኣከፋፊሉ እዩ። እዚኣቶም ንThe Global Dialogueን We Chooseን ዘጠቓልሉ ኮይኖም፣ እዚኣቶም እቶም ናይ ኢራን ተጠቀምቲ ኢንተርነት ብዛዕባ ምርጫ ዝምልከቱ ጉዳያት ዝመያየጡሉን፣ ብውሑስ፣ ግሉጽን ፍትሓውን መስርሕ ንሕጹያት ድምጺ ዝህቡሉን መድረኽ ዘቕረቡ ፕሮጀክትታት እዮም።

ብዛዕባ እቲ ናይ ምርጫ እዋን ዝምልከት ብዙሕ ተወሳኺ ቴክኒካዊ ዝርዝር ኣብቲ ካብ መሳርሕትና ኣብ ASL19 ዝወጸ ጸብጻብ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም።

ናይ መጻኢ ኢራን ደኣኸ ከመይ እዩ? ካብ ሓሰን ሩሃኒ ከምቲ ንሱ ዘለዎ ንማሕበራዊ መራኸቢታት ዘለዎ ግሉጽነት ዝኣመሰሉ ገለ ዘተባብዑ ምልክታት ርኢና ኢና፣ እንተኾነ ግን ቁጽሪ ተጠቀምትና ገና ይውስኽ ኣሎ፣ ከምኡ’ውን መርበባት ይዕገቱ ከም ዘለዉ ዝሕብሩ እንረኽቦም ጸብጻባት እውን ይውስኹ ኣለዉ። ዝሓለፈ ሰሙን፣ ሓድሽ ዋና ዳይረክተር Deutsche Welle ፒተር ሊምበርግ፣ ሩሃኒ ንናይቲ ትካል ናይ ፐርሽያ መርበብ ሓበሬታ ምዕጋት ደው ከብሎ ጸዊዑ። ንሕና ኣብ Psiphon ናይ DW ትሕዝቶ ናብ ኢራን ንምክፍፋል እንሰርሖ ዘለና ስራሕ እውን ንኢዱ።

ሎሚ ወርሒ ምስ Manoto 1ን Radio Zamanehን ክልተ ሓደሽቲ ሽርክነታት ንጅምር ኣለና። ክልቲኦም እዞም ኣመሓላለፍቲ ዓቢ ናይ ፋርሲ ተዛረብቲ ተዓዛቢ ዘለዎም ኮይኖም፣ ትሕዝቶኦም ኣብ ኢራን ክርአን ክስማዕን ይጽዕሩ ኣለዉ። ምስ እዞም ኣመሓላለፍቲ ብምስራሕና ኣዝዩ ደስ ይብለና፣ እዚ ድማ ንዝያዳ ኢራናውያን ዜናታት፣ ሓበሬታታትን ትሕዝቶታት ማሕበራዊ መራኸቢታትን ንምብጻሕ ከም ዝሕግዝ ንፈልጥ ኢና።