Facebook аз интернет нопадид шуд; дар саросари ҷаҳон мардум гумони сензура мекунанд
6.10.2021 - 3 дақиқаи мутолиа
Расми 1: Одамон дар саросари ҷаҳон табиист, ки дар посух ба қатъшавии кори Facebook ба Psiphon рӯ оварданд.
- Истифодаи ҷаҳонии Psiphon ҳангоми қатъшавии кори Facebook дар 4-уми октябри соли 2021 ба андозаи 1.75 Million корбари нодири рӯзона афзоиш ёфт.
- Ин афзоиш бахусус дар минтақаҳое шадид буд, ки дар он ҷо платформаҳои Facebook — аз ҷумла Instagram, WhatsApp ва худи Facebook — аз сабаби сензураи фосиладор, вале фаъол мунтазам ба қатъшавиҳо дучор мешаванд.
- Минтақаҳое, ки афзоиши аз ҳама назарраси истифодаро мушоҳида карданд, чандин кишварҳоеро дар бар мегиранд, ки дар онҳо тайи чанд соли охир ҳодисаҳои ҷиддии сензура рух додаанд: Озарбойҷон, Куба, Эфиопия, Индонезия, Ироқ, Либия, Мексика, Судон ва Сурия.
- Дар Куба истифода нисбат ба сатҳи муқаррарӣ 4.6 баробар афзоиш ёфта, аз 70,000 то беш аз 300,000 корбари нодири рӯзона расид, ки нақши муҳими Psiphon-ро дар ин минтақа боз ҳам тақвият медиҳад. Дар моҳи июли соли 2021, шабакаи Psiphon ҳангоми бастани мақсадноки шабакаҳои иҷтимоӣ ва платформаҳои паёмрасонӣ, ки ҳамчун таҳдиди ҳамешагии сензорҳо боқӣ мемонад, афзоиши 1.4M корбарро аз Куба пуштибонӣ кард.
- Ин нишон медиҳад, ки Psiphon як роҳи ҳалли калидӣ ва боэътимоди пайвастшавӣ дар саросари ҷаҳон аст.
Дар таърихи 4-уми октябр дар кори Facebook қатъшавии бузурги саросарӣ ба вуҷуд омад, ки ба тамоми платформаҳои он, аз ҷумла Facebook, Instagram ва WhatsApp таъсир гузошт. Ин қатъшавӣ, ки ҳадди аққал 6 соат давом кард, ба таври густурда гузориш дода шуд ва ба корбарони платформа таъсири ҷиддӣ расонд.
Дар рӯзҳои баъдӣ, таҳлили мониторҳои шабакавӣ ба монанди Cloudflare ва Kentik ошкор сохт, ки чӣ тавр Facebook аз нигоҳи амалӣ аз Интернет ғайб зад. Аммо барои корбарон дастнорас будани платформаҳои Facebook ба таври возеҳ ба ҳодисаҳои умдаи сензура монанд буд, ки қаблан ин барномаҳо ва вебсайтҳоро ҳадаф қарор дода буданд. Мисли пештара, фаъол кардани Psiphon ҳамчун вокуниши табиӣ ба нокомии дастрасӣ ба Facebook ва маҳсулоти дигари он сурат гирифт.
Дар рӯзи қатъшавӣ истифодаи ҷаҳонии Psiphon беш аз 1.75 Million корбар афзоиш ёфт. Ин рушд махсусан дар минтақаҳое ба мисли Куба, ки ҳодисаҳои ҷиддии сензураи фосиладорро аз сар гузаронидаанд, шадид буд, вале ҳатто дар минтақаҳое, ки сензураи камтари мустақим доранд, ба мисли Индонезия, низ рушди назаррас мушоҳида шуд.
Истифода дар сатҳи омма нишондиҳандаи равшани бовариест, ки Psiphon тавассути дастгирии пайвастшавии корбарон дар саросари ҷаҳон ба даст овардааст. Азбаски сензураи онлайн низ аксар вақт норавшан ва муайян карданаш душвор аст, қатъшавии кори Facebook, ҳарчанд хусусияти техникӣ дошт, аз бисёр ҷиҳат аз ҳодисаи басташавӣ ба осонӣ фарқ намекард. Чун аксар вақт охирин платформае мебошад, ки ҳангоми ҳодисаҳои сензура фаъол мемонад, истифодаи Psiphon дар давраи қатъшавӣ вокуниши табиӣ ва фаврӣ ба филтркунии эҳтимолӣ ба назар мерасад.
Тасвирҳои зерин афзоиши корбарони фаъоли рӯзонаи Psiphon-ро дар посух ба қатъшавӣ нишон медиҳанд.
Озарбойҷон: 35,000 корбар (8x)
Куба: 300,000 корбар (4.6x)
Эфиопия: 45,000 корбар (1.9x)
Индонезия: 250,000 корбар (1.9x)
Ироқ: 210,000 корбар (11x)
Либия: 22,000 корбар (1.8x)
Мексика: 38,000 корбар (1.5x)
Судон: 100,000 корбар (2.4x)
Сурия: 225,000 корбар (1.5x)
Лутфан таваҷҷӯҳ намоед, ки ба додаҳои нишондодашуда метавон тавассути портали оммавии дастрасӣ ба додаҳои Psiphon, https://psix.ca дастрасӣ пайдо кард. Портали додаҳои Psiphon қисми уҳдадории комил ва доимии мо ба нармафзори дорои коди кушода ва додаҳои кушода мебошад.