Hali Mpya ya Kawaida kwa Watu wa Iran: Mwitikio wa Kiwango cha Idadi ya Watu kwa Uvurugaji wa Mawasiliano wa Kiwango cha Serikali

15/5/2018 - 17 dakika za kusoma

Imesasishwa: 26/9/2021

Mnamo Desemba 2017-Januari 2018, maandamano yalizuka kote nchini Iran, yakitaka mabadiliko nchini humo. Tofauti na maandamano ya mwaka 2009, yanayojulikana kama Mapinduzi ya Kijani, machafuko haya ya kiraia yalihusisha Wairani wengi ambao hapo awali hawakuwa na uhusiano na vuguvugu lolote la kisiasa la upinzani. Kwa kujibu hilo, serikali ya Iran iliweka vizuizi dhidi ya Telegram na Instagram nchini humo. Ili kupata ufikiaji wa programu hizi na kukwepa udhibiti, watumiaji wa Iran walimiminika kwenye zana kama vile Psiphon. Ili kutoa mwanga kuhusu maandamano haya na ongezeko la watumiaji lililotokana nayo, Psiphon imekusanya na kuchambua data ya mtandao kutoka kabla, wakati na baada ya maandamano. Data hii imejumuishwa na uelewa wa hali ya kisiasa, kijamii na kiuchumi nchini Iran kwa mtazamo wa kina wa jinsi muunganisho wa Intaneti na uhuru unavyoathiri jamii ya Iran kwa ujumla. Hatimaye, tukio hili la kuzuia limethibitisha umuhimu wa Intaneti na ufikiaji nchini Iran na kuangazia uwezo wa kiufundi unaokua na wigo wa mfumo wa udhibiti wa Iran.


Mambo Muhimu Yaliyobainika

Mnamo Desemba 28, 2017, maandamano yalizuka katika mji wa kaskazini mashariki wa Mashhad; maandamano madogo pia yalitokea katika miji ya karibu ya Neyshabour na Kashmar. Hapo awali yakitaka suluhu za kero za kiuchumi, maandamano hatimaye yalijumuisha masuala ya kijamii kama vile ufisadi, urais wa Hassan Rouhani na kuhusika kwa Iran katika migogoro ya kigeni. Baadhi ya waandamanaji walimkosoa moja kwa moja Kiongozi Mkuu Ali Khamenei. Katika siku zilizofuata, vuguvugu hilo lilienea kote nchini Iran, kukiwa na maandamano katika takriban kila jimbo moja. Maandamano yalitokea katika miji mingi midogo na kuwajumuisha Wairani wengi ambao hawakuwa na uhusiano rasmi au wa awali na kikundi chochote cha upinzani kilichopangwa. Zaidi ya hayo, maandamano yalifanyika kila siku katika mji mkuu wa Tehran hadi Januari 9, 2018.

Katika kukabiliana na maandamano hayo ya kitaifa, serikali ya Iran na Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu (IRGC) lilijibu kwa nguvu, kimwili na mtandaoni. Hata hivyo, kutokana na ukweli kwamba hili lilikuwa vuguvugu la maeneo ya vijijini kwa kiasi kikubwa, inawezekana vikosi vya IRGC viliona vigumu kuzuia maandamano hayo kimwili na serikali ya Iran iligeukia uzuiaji wa Intaneti na programu ili kutuliza vuguvugu hilo. Bado, waandamanaji kadhaa walikamatwa na, katika baadhi ya miji, gesi ya kutoa machozi, mizinga ya maji na mbinu nyingine zilitumika kutawanya maandamano.12 Siku tatu baada ya maandamano kuanza, mnamo Desemba 31, serikali ya Iran ilizuia ufikiaji wa Telegram na Instagram, majukwaa maarufu zaidi ya nchi hiyo ya kutuma ujumbe na mitandao ya kijamii, mtawalia. Shukrani kwa Psiphon na teknolojia nyingine za kukwepa udhibiti, Wairani waliweza kuunganishwa na kuendeleza ushiriki wa taarifa kwenye tovuti hizi.


Sababu zilizosababisha maandamano





Licha ya matumaini kiasi yaliyotokana na kulegezwa kwa vikwazo vya kiuchumi, Wairani walilemewa na ugumu wa kiuchumi mnamo 2017. Ingawa sekta ya mafuta na gesi ya Iran imekua kwa kiasi kikubwa katika mwaka uliopita, uzalishaji ukiongezeka kwa 62%, unafuu wa kiuchumi haujaenea kwa haraka katika sekta nyingine za uchumi, ambao umeshuhudia ukuaji wa takriban 3.3% pekee.3 Ukosefu wa ajira ulipanda kutoka 12.4% hadi 12.6% kuanzia Januari hadi Julai 2017 na unaendelea kuwa karibu 12%.4

Katika utafiti wa wanaharakati wa Iran uliofanywa na jukwaa la kushiriki viungo la Balatarin, watu walionyesha kuwa masuala ya kiuchumi na ufisadi yalikuwa sababu kuu zilizosababisha maandamano. Zaidi ya hayo, mfumuko wa bei unaoongezeka na gharama ya maisha vilithibitika kuwa kipaumbele kikuu zaidi kwa familia za Iran, vikifuatiwa na haki za raia. Wasiwasi huu ulijitokeza katika miito ya waandamanaji: "Ubadhirifu ukipungua, basi matatizo yetu yatatatuliwa!”, "Jitokezeni wananchi wenzangu, pigeni kelele na mpaze sauti kwa ajili ya haki zenu!", na “Vijana hawana ajira [huku] mamullah wameketi nyuma ya dawati!”5. 



Mapema mwezi Desemba, Rais Rouhani alitoa toleo lake la bajeti, akiahidi kupunguza shinikizo za kiuchumi, ikiwa ni pamoja na kuongeza ajira na mfumuko wa bei. Bajeti hii ya kihafidhina kiasi iliwasilishwa kwa Majlis ili kuidhinishwa mnamo Desemba 14. Katika mwezi wa Desemba, ongezeko kubwa la matumizi ya mitandao ya kijamii na Wairani lilishuhudiwa kwenye mtandao wa Psiphon kuelekea maandamano. Mnamo Desemba 19, matumizi yaliongezeka mara tatu, kutoka wastani wa terabaiti 2 (TB) hadi 6TB. Mnamo Desemba 30, matumizi yaliongezeka tena mara tatu, yakifikia 18TB. Inawezekana kwamba ongezeko hili lilionyesha machafuko yaliyokuwa yakija, huku Wairani wengi zaidi wakielekea kwenye mitandao ya kijamii kueleza malalamiko yao, kabla ya hatimaye kuingia mitaani.



Mfumo wa udhibiti nchini Iran

Udhibiti wa maudhui ya mtandaoni ndani ya Iran umewekwa kiasasisi katika ngazi za juu zaidi za serikali. Mnamo Machi 2012, Kiongozi Mkuu wa Iran, Ayatollah Ali Khamenei, aliidhinisha kuundwa kwa Baraza Kuu la Masuala ya Mtandao (SCC), ambalo linajumuisha wanachama 17 kutoka taasisi mbalimbali za serikali pamoja na wanachama 10 wa ziada walioteuliwa na Khamenei mwenyewe. Limekuwa wakala mkuu wa kutekeleza na kudumisha sera zinazohusiana na udhibiti wa maudhui ya mtandaoni ndani ya Iran.7 Mwanzoni mwake, Khamenei alimwomba Rais wa wakati huo Ahmadinejad kuongoza Baraza hilo8, ingawa mageuzi ya 2015 yalisababisha uhamishaji wa mamlaka kwa Kiongozi Mkuu9 na ujumuishaji wa mamlaka ya kufanya maamuzi ya Baraza Kuu la Informatics lililokuwepo awali, Baraza Kuu la Habari, na Baraza Kuu la Usalama wa Kitaifa la Ubadilishanaji wa Taarifa (AFTA) chini ya mamlaka pekee ya SCC.10

Watoa huduma wote wa intaneti wa Iran (ISPs) hufanya kazi chini ya mamlaka ya Mamlaka ya Udhibiti wa Mawasiliano ya Iran (CRA), ambayo inawajibika kwa utoaji wa leseni za mawasiliano ya simu na kutekeleza sera za udhibiti zilizoainishwa na Kamati ya Kubainisha Maudhui Yanayokera chini ya mamlaka ya utendaji. Inasimamia utekelezaji wa sera za udhibiti wa kiufundi zinazounga mkono mipango ya SCC. Hatua kama hizo ni pamoja na:




  • Kuweka kikomo cha kipimo data cha mtumiaji binafsi wa nyumbani hadi kilobaiti 128 kwa sekunde (kb/s).
  • Uelekezaji upya wa hoja za Huduma ya Majina ya Vikoa (DNS), na kusababisha maombi fulani ya DNS kujibu kwa anwani feki za IP za ndani ambazo hufanya kazi kama mashimo meusi ya kutupa trafiki inayokusudiwa vikoa vilivyozuiwa.
  • Ukaguzi wa vichwa vya pakiti za intaneti na URLs kwa maneno muhimu ambayo yanaweza kuelekeza kwenye tovuti zenye maudhui ambayo yanaweza kuonekana kuwa machafu au yanaweza kusababisha machafuko ya kisiasa au ya kiuchumi, na uchezeaji wa trafiki hiyo.
  • Hasa wakati wa vipindi vya machafuko ya kisiasa na kiuchumi, ISPs zitapunguza kasi (inayojulikana kama throttle), ama kwa tovuti maalum au itifaki za mawasiliano ya intaneti, au trafiki yote.11
  • Serikali kughushi vyeti vya wavuti vya tovuti maarufu ili kutekeleza mashambulizi ya man-in-the-middle.12
  • Mbinu za jadi za udhibiti zimeshasakinishwa kote kwenye mtandao wa Iran. Wamiliki wa tovuti wanatakiwa kujisajili na Wizara ya Utamaduni na Mwongozo wa Kiislamu la sivyo wako hatarini kuzuiwa.  Wamiliki wa tovuti na raia binafsi wanaochapisha maudhui yanayoweza kuchochea hisia hupokea maombi rasmi ya kuyaondoa. Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Iran mara kwa mara huwakamata wasimamizi wa chaneli za Telegram ili kuwalazimisha kuondoa maudhui au kufuta chaneli kabisa. Tovuti za habari hutumiwa maonyo kuhusu jinsi zinavyopaswa kuripoti mada zenye utata, kama vile Makubaliano ya Nyuklia. Vitendo hivi vyote hupelekea kujiwekea udhibiti mkubwa ili kuepuka kukamatwa.13 Na uwezo wa udhibiti umekuwa mkubwa zaidi katika miaka ya hivi karibuni, huku CRA ikitekeleza sera za kubadilisha na kupanua mitandao ya mawasiliano ya simu kote nchini Iran.

    Mwitikio wa wadhibiti kwa maandamano





    Mnamo Desemba 30, Waziri wa Teknolojia ya Habari na Mawasiliano wa Iran Mohammad-Javad Azari Jahromi alituma ujumbe kwenye Twitter akiomba kuondolewa kwa @amadnews, chaneli ya Telegram, kwa mwanzilishi wa Telegram Pavel Durov. Telegram ilitii, ikiondoa chaneli hiyo kwa matumizi yake ya lugha ya vurugu. Ni muhimu kutambua kwamba Twitter ni jukwaa lililozuiwa nchini Iran, ingawa Jahromi aliomba Twitter ipatikane kwa Wairani wote. Sio jambo la kawaida kwa maafisa wa Iran kutumia jukwaa hili la mitandao ya kijamii lililopigwa marufuku, hata hivyo inavutia sana kwamba, katika kisa hiki, lilitumika kuwasiliana hadharani maombi ya kuondoa maudhui kwenye programu maarufu ambayo ilikuwa ikifuatiliwa kwa karibu sana, ingawa bado iliruhusiwa na serikali. Telegram ilikataa kutii maombi zaidi ya kuondoa maudhui, ikieleza kuwa chaneli hizo, kwa kweli, zilikuwa zikitumia jukwaa hilo kwa maandamano ya amani pekee. Kwa sababu hiyo, serikali ya Iran iliziagiza ISPs za Iran kuzuia trafiki kwenye programu ya Telegram na kiolesura cha wavuti mnamo Desemba 31.14 Siku hiyohiyo, Instagram, programu maarufu ya kushiriki picha na video, pia ilizuiwa. Kizuizi kwenye Instagram kilidumu hadi Januari 6, huku kizuizi cha Telegram kikidumu hadi Januari 13.

    Katika kipindi hiki, Wairani waliendelea kuandamana na kufikia majukwaa haya na mengine kupitia programu za kukwepa udhibiti. Hili linathibitishwa na ushiriki ulioendelea, na hata kuongezeka, kwenye majukwaa yote mawili. Ingawa kushuka kwa muda mfupi kwa matumizi kilitokea hapo mwanzo, data inaonyesha kuwa idadi ya machapisho na maoni kwenye Telegram nchini Iran ilirudi haraka kwa viwango sawa na kabla ya tukio la kuzuia. Kwenye Instagram, watumiaji walimiminika kwenye akaunti za habari na vyombo vya habari vya lugha ya Kiajemi. BBC Persian iliendelea kutoa wito wa kutumiwa video na picha za maandamano kupitia akaunti yake ya Instagram na chaneli ya Telegram, licha ya majukwaa yote mawili kuzuiwa na serikali. Kwa kweli, wafuasi wa Instagram wa BBC Persian waliongezeka kwa takriban 200,000 katika chini ya wiki mbili; wiki moja kati ya hizo Instagram ilikuwa imezuiwa nchini Iran. Hapo awali akaunti hiyo ilichukua takriban miezi tisa kupata idadi hiyo hiyo ya wafuasi. Jambo kama hilo lilitokea kwenye akaunti za Instagram za Radio Farda na Voice of America-Persian News Network (VOA-PNN).



    Tabia za watumiaji wa Iran na takwimu

    Psiphon imefanya kazi kutoa njia nyingi kwa watumiaji za kutumia programu yetu, iwe kwa matumizi ya simu ya mkononi au kompyuta ya mezani. Kuna majukwaa makuu matatu ambayo mtu anaweza kupakua Psiphon kwayo: Google Play store, Apple App Store, na kupitia majibu ya barua pepe ya kiotomatiki. Mnamo Januari 1, upakuaji ulifikia kilele kukiwa na:
    Psiphon ina mifumo maalum ya majibu ya barua pepe ya kiotomatiki kwa ajili ya wateja maalum. Mnamo Desemba 31, BBC Persian ilitumia Instagram na kuchapisha onyo kwa wafuasi wote wanaozungumza Kiajemi, ikiwaelekeza jinsi ya kupakua Psiphon kupitia mfumo wao wa barua pepe wa kujibu kiotomatiki. Siku hiyo, BBC Persian, ambayo kwa kawaida huchangia takriban upakuaji 60 wa Psiphon kwa siku, ilihusika na upakuaji 60,695 wa Psiphon. Huu ni mfano mmoja tu wa uhusiano mwingi muhimu unaohitajika ili kuhakikisha ufikiaji wa intaneti kwa watu kote ulimwenguni.

    Google Play ilionyesha Psiphon kama programu iliyopakuliwa zaidi nchini Iran wakati wa maandamano, huku zana shindani zikipanda na kushuka kwenye viwango zilipothibitika kutokuwa na ufanisi kwa watumiaji. Programu za zana nyingine za kukwepa udhibiti, kama vile VPN na Lantern, programu ya rika-kwa-rika inayotumiwa kukwepa udhibiti, zilipanda na kushuka kwenye chati watumiaji walipogundua kuwa miunganisho iliyofanywa kupitia programu hizi haikuwa ya kuaminika au ilikuwa ya polepole, kama ilivyoelezwa kwenye Twitter. Psiphon ilibaki kuwa programu nambari moja nchini Iran kwenye Google Play kwa zaidi ya wiki mbili. Si tu kwamba Psiphon ilishuhudia ongezeko thabiti la watumiaji, bali ongezeko hili lilikuwa katika kiwango kikubwa zaidi kuliko zana nyingine. Takwimu za Tor zilionyesha mwelekeo sawa wa ongezeko la matumizi, kukiwa na ongezeko kubwa wakati wa maandamano. Hata hivyo, ongezeko hili lilifikia kilele cha miunganisho ya kila siku chini kidogo ya 12,500, wakati mtandao wa Psiphon ulitegemeza miunganisho 287,925,106 mnamo Januari 2 pekee.15

    Si tu kwamba watumiaji wapya walikuwa wakipakua programu, lakini takwimu za mtandao zinaonyesha kuwa walikuwa wakiitumia kikamilifu. Katika kipindi chote cha maandamano, Psiphon iliongeza watumiaji wapya milioni 22.2 kwenye mtandao. Uhamishaji wa data wakati wa kipindi cha maandamano ulifikia megabaiti 61 (MB) kwa kila mtumiaji kwa siku katika kiwango chake cha chini zaidi. Upanuzi wa dharura wa mtandao uliwezesha mtandao wa Psiphon kuhamisha wastani wa 124MB kwa kila mtumiaji kwa siku. Kama rejeleo, ikiwa Mmarekani anayelipa $35 kwa mwezi kwa ajili ya mpango wa gigabaiti 2 (GB) wa kila mwezi kupitia Verizon angesambaza matumizi yake ya data kwa usawa mwezi mzima, angeweza kutumia kiwango cha juu cha 66MB kwa siku. Zaidi ya hayo, wastani wa kimataifa wa mpango wa data ya simu ni 4GB kila mwezi, ikimaanisha 133 MB kwa siku. Katika kipindi chote cha maandamano, mtandao wetu ulihamisha petabaiti 19.54 (PB), sawa na kiasi cha data kinachochakatwa na Google kote ulimwenguni kila siku. Psiphon ilishuhudia kiwango cha juu zaidi cha uhamishaji wa data mnamo Januari 9 cha 1.445PB, ambacho ni sawa na data ya picha zote bilioni 10 kwenye Facebook.



    Kwa ujumla, kiasi kikubwa cha data kilihamishwa kupitia mtandao wa Psiphon kufuatia maandamano na uzuiaji huo. Mafanikio na upanuzi wa mtandao wa Psiphon wakati wa vipindi vya kilele cha uzuiaji yanaweza kuchangiwa na miundombinu yake ya aina mbalimbali, ubia wa aina tofauti, na mwelekeo mkubwa kwenye utafiti na maendeleo ya kibunifu. Kwa kujumuisha itifaki za kukwepa udhibiti kama vile Refraction Networking na MEEK, mtandao wa Psiphon ulikuwa umezidishwa uimara, ustahimilivu, na umeongeza uwezo wake wa kuhimili ongezeko kubwa la ghafla la mahitaji.







    "Hali mpya ya kawaida" ya Psiphon nchini Iran



    Sasa Psiphon imejipanga kulingana na "hali mpya ya kawaida" nchini Iran. Sehemu ya hali hii mpya ya kawaida ni ongezeko kubwa la kiasi cha data kinachohamishwa kupitia mtandao wa Psiphon kuelekea majukwaa ya mitandao ya kijamii pekee. Hili linaweza kuonekana kwenye grafu iliyo upande wa kushoto, ambayo inaonyesha kuwa, kwa wastani, zaidi ya 16TB ya trafiki ya mitandao ya kijamii inahamishwa kupitia mtandao wa Psiphon. Hii inajumuisha majukwaa makubwa kama vile Facebook, Twitter, na Instagram.

    Kuenea kwa huduma ya kushiriki video ya Iran ya Aparat kwenye grafu hii, hasa zaidi ya Youtube, kunaweza kuwa ishara ya vitisho vya siku zijazo kwa uhuru wa intaneti nchini Iran. Ili kuchapisha kwenye Aparat, watumiaji wanahitaji kuunganisha utambulisho wao halisi na akaunti iliyosajiliwa. Hii ni sehemu ya mpango mpana wa serikali ya Iran wa kuunda “halal net,” unaoitwa rasmi Mtandao wa Kitaifa wa Habari (NIN).

    Hali hii mpya ya kawaida pia inajumuisha usumbufu unaoweza kutokea, wa kiufundi na wa kisiasa, ambao watumiaji wa Iran wanakabiliana nao. Katika siku za kwanza za Februari, Wairani waliingia mitaani tena katika migomo na maandamano kadhaa dhidi ya miezi kadhaa ya mishahara ambayo haijalipwa na waajiri wao. Migomo hii ilihusisha sekta mbalimbali, ikiwa ni pamoja na madereva wa mabasi na wafanyakazi wa reli. Shughuli hii ilijidhihirisha kwenye mtandao wa Psiphon kukiwa na ongezeko kubwa la watumiaji mnamo Februari 5, kutoka wastani wa watumiaji wa kipekee milioni 3 kwa siku hadi milioni 4. Katika nyakati za machafuko ya kisiasa, Psiphon imekuwa zana kuu ya kukwepa udhibiti kwa Wairani wengi.




    Hii pia ni kweli kwa usumbufu wa asili ya kiufundi. Mnamo Februari 20, watumiaji katika Mashariki ya Kati na Ulaya walishindwa kufikia Telegram. Siku hiyo, mtandao wa Psiphon ulishuhudia ongezeko kubwa la trafiki kutoka Iran, kukiwa na zaidi ya miunganisho milioni 3 iliyofanywa. Wakishuku tukio la udhibiti, watumiaji wa Iran walimiminika kwenye Psiphon kujaribu muunganisho wa Telegram. Kupitia Psiphon, waliweza kubaini kuwa kulikuwa na hitilafu ya kiufundi katika huduma ya Telegram, badala ya tukio la kuzuia lililofanywa na serikali ya Iran. Matukio haya yanaonyesha kwamba Psiphon ni zana inayoaminika wakati upatikanaji wa intaneti hauna uhakika.

    Vita vinavyoendelea vya Telegram

    Telegram imeendelea kuwa lengo la utawala wa Iran na serikali imechukua hatua ya kuizuia Telegram kabisa. Mnamo Aprili 30, baada ya matumizi ya programu hiyo kupigwa marufuku kwa maafisa wa serikali, mahakama ya Iran ilitoa agizo la mahakama kwa ISPs zote za Iran kuanza kuzuia Telegram, mara moja.16 Wairani wamehimizwa kutumia programu za mawasiliano za ndani ya nchi, ambazo kwa ujumla huepukwa kwa kuwa zinajulikana sana kuwa chini ya udhibiti na ufuatiliaji mkali wa serikali. Mnamo Mei 7, mawakili sita waliwasilisha ombi kwenye Mahakama ya Wafanyakazi wa Serikali nchini Iran kutaka kupinga marufuku ya Telegram katika hatua ya kisheria ambayo haijawahi kushuhudiwa dhidi ya serikali ya Iran.

    Mnamo Aprili 26, watengenezaji wa TelegramDR waliwasiliana na Psiphon wakiomba msaada wa kujumuisha na kusambaza trafiki ya mtandao kwa ajili ya programu ya Telegram Digital Resistance. Kwa kutarajia uzuiaji wa Telegram uliotishiwa kwa muda mrefu, watengenezaji wa Psiphon na washiriki wa timu ya uhamasishaji walifanya kazi kwa mafanikio kufikia tarehe ya mwisho ya Aprili 30 na kuwapa raia wa Iran zana madhubuti ya mawasiliano salama. Mnamo Mei 1, kama jibu la moja kwa moja kwa tukio hilo la uzuiaji, TelegramDR ilitolewa kwenye Google Play. Tangu kutolewa kwake, zaidi ya Wairani 700,000 wanategemea TelegramDR, wakisukuma zaidi ya 5TB ya trafiki kwa siku, ikionyesha kwamba kuongezeka kwa uzuiaji wa huduma za intaneti hakika kutakabiliwa na mbinu bunifu za kukwepa udhibiti.

    Hitimisho

    Tangu Mapinduzi ya Kijani ya 2009, upenyaji wa wavuti na simu mtandaoni kwa raia wa Iran umepanda kwa kiasi kikubwa. Kwa kweli, umeongezeka zaidi ya mara mbili. Kufikia mwaka 2016, watumiaji wa intaneti wanaunda zaidi ya nusu ya idadi ya watu wa Iran; mnamo 2009, hii ilikuwa chini kidogo ya 14%.17 Ufikiaji wa intaneti umeenea zaidi na ubora umeimarika sana. Pamoja na hili kunakuja utegemezi mkubwa wa majukwaa yanayotegemea intaneti kwa Wairani, kwa kila kitu kuanzia huduma za kifedha hadi shughuli za biashara. Zaidi ya hayo, ushawishi wa mitandao ya kijamii nchini humo umekua kwa kasi. Biashara nyingi na mashirika ya habari yanategemea mitandao ya kijamii kuungana na wateja wao. Zaidi ya hayo, mitandao ya kijamii inazidi kuwa njia inayopendekezwa zaidi ya mawasiliano miongoni mwa Wairani. Hili limeonekana kwenye mtandao wa Psiphon kukiwa na baiti nyingi zaidi zilizohamishwa kwenye tovuti za mitandao ya kijamii kuliko wakati mwingine wowote. Kama ilivyoelezwa hapo awali, kuanzia kipindi cha kabla ya maandamano na tukio la uzuiaji hadi mwisho wa maandamano, Psiphon ilipata watumiaji wapya milioni 22.2. Hii imesababisha ongezeko la wastani wa watumiaji milioni moja kila siku; kabla ya uzuiaji, Psiphon kwa wastani ilitegemeza watumiaji milioni mbili kwa siku nchini Iran na sasa inategemeza takriban watumiaji milioni tatu kwa siku.


    Psiphon inaendelea kufanya kazi katika hali hii mpya ya kawaida na lazima iwe tayari kuongeza uwezo zaidi iwapo tukio lingine la kuzuia litatokea. Hata hivyo, kuna gharama kubwa za uendeshaji zinazohusika kwa zana yoyote ya kukwepa udhibiti. Ili kutoa miunganisho ya kuaminika kwa watumiaji nchini Iran, zana za kukwepa udhibiti, kama vile Psiphon, zinahitaji usaidizi endelevu. Zaidi ya hayo, bila ufikiaji wa zana hizi, Wairani wanaweza kulazimika kuhamia kwenye majukwaa ya mitandao ya kijamii ya ndani yanayoungwa mkono na kudhibitiwa na serikali. Ili kudumisha usaidizi wa uhuru wa intaneti, miundo iliyopo ya programu na usaidizi huenda ikahitaji kusanifiwa upya. Hii kwa hakika ingejumuisha usaidizi mpana zaidi kutoka kwa majukwaa makubwa ya mitandao ya kijamii kwani maudhui yao yanawasilishwa na mashirika madogo zaidi, yenye ufadhili mdogo. Zaidi ya hayo, uwekezaji zaidi katika teknolojia zinazoweza kuwasilisha maudhui, kupanua wigo wa huduma, kutoa uwezo ulioboreshwa na urekebishaji utakuwa muhimu. Wakati serikali ya Iran ikitenga rasilimali kwa ajili ya uundaji wa NIN yake, jumuiya ya uhuru wa intaneti itahitaji kuendelea kuboresha na kujenga uwezo wake.
    --
    Na: Ariel Leuthard na Jacob Klein

    3 “Mtazamo wa Kiuchumi wa Iran,” Benki ya Dunia, Oktoba 11, 2017.
    4 “Mtazamo wa Kiuchumi wa Iran,” Benki ya Dunia, Oktoba 11, 2017. 
    5 Saidi, Mike, “Maandamano ya Iran Dhidi ya Utawala na Mapungufu ya Usalama: Seti ya Data,” Critical Threats Project, American Enterprise Institute, Januari 12, 2018.
    7 “Wasifu wa Nchi: Iran,” Freedom on the Net 2017, Freedom House, 2017.
    10  “Wasifu wa Nchi: Iran,” Freedom on the Net 2017, Freedom House, 2017.
    11 Hii imeripotiwa kwa miunganisho ya huduma za Google kama vile Gmail na vilevile trafiki kupitia itifaki maalum zikiwemo njia za HTTPS, SSH na VPN.
    12 Simurgh Aryan, Homa Aryan, na J. Alex Halderman, “Udhibiti wa Intaneti nchini Iran: Mtazamo wa Kwanza,”, Iliwasilishwa kama sehemu ya Warsha ya 3 ya USENIX kuhusu Mawasiliano Huru na Wazi kwenye Intaneti,” 2013.
    13 “Wasifu wa Nchi: Iran,” Freedom on the Net 2017, Freedom House, 2017.
    14 Durov, Pavel, Chapisho la Telegram, Desemba 31, 2017.
    15 “Watumiaji wanaounganishwa moja kwa moja kutoka Iran,” Tor Project, ilifikiwa Februari 2018. 
    17 Benki ya Dunia, “Seti ya Data ya Viashiria vya Maendeleo ya Dunia: Iran,” ilipatikana Machi 2018. 


    UtafitiIraniPsiphon VPN

    Soma inayofuata