Psiphon na Uchaguzi wa Iran wa 2013

Psiphon ina zaidi ya watumiaji milioni moja wanaofanya kazi kila wiki. Watu hutumia programu yetu kupata habari, taarifa na maudhui ya mitandao ya kijamii ambayo vinginevyo wasingeweza kuona. Tunatoa programu za vifaa vya Windows na Android, mara nyingi zikisambazwa kupitia ushirikiano na watangazaji wa habari na mashirika ya haki za binadamu.

Mwaka huu, tumekuwa na athari kubwa hasa nchini Iran, sanjari na uchaguzi wao wa Rais. Iran imekuwa changamoto kubwa kwetu daima, na pia ndipo tunapoona watu wengi zaidi wakitumia programu yetu. Katika juma la kawaida, tunaona watumiaji wa kipekee wanaofikia milioni 1.5 wakiunganishwa kwenye mtandao wetu kutoka ndani ya Iran. Kuna takriban watu milioni 45 waliounganishwa kwenye mtandao nchini Iran, kiasi kinachowakilisha asilimia 60 ya idadi ya watu.

Tulijua kwamba kipindi cha uchaguzi kingeleta matatizo fulani, lakini hatukuwa na uhakika kabisa kuhusu kile ambacho tungekabili. Kwanza, mapema mwezi wa Machi kulikuwa na ripoti kwamba programu za VPN zilikuwa zikizuiwa ndani ya nchi, kama ilivyoripotiwa kwenye tovuti ya jarida la Wired. Psiphon iliendelea kupatikana katika kipindi hiki chote, na kwa kweli idadi ya watumiaji iliongezeka maradufu katika wiki nne tu. Tulileta seva nyingi zaidi mtandaoni ili kukabiliana na ongezeko la mzigo kwenye mtandao wetu.

Kisha, mwanzoni mwa mwezi wa Mei, usumbufu kwenye Intaneti nchini Iran ulifikia kiwango kipya kabisa. Tuliona ongezeko la ghafla la miunganisho, lililoashiria kwamba programu ilikuwa ikikatika na kuunganisha upya kwa kasi. Kwa usaidizi kutoka kwa Collin Anderson na ASL19, tuligundua kuwa miunganisho ya SSL ilikuwa ikikatwa baada ya sekunde 60, na miunganisho yote ya tovuti zilizo nje ya Iran ilikuwa ikipunguzwa kasi vibaya mno.

Watu waliokuwa wakitumia Psiphon bado waliweza kuunganishwa na kuona baadhi ya maudhui, lakini walikuwa na matumizi duni sana. Mfumo wa maoni uliojengwa ndani ya Psiphon uliwaruhusu watu kutoa taarifa za uchunguzi ambazo zilitusaidia zaidi -- tulikuwa tukipokea maoni kwa kiwango cha maelfu ya ujumbe kwa siku, yote yakiwa na vidokezo muhimu ambavyo vingeweza kutusaidia kurejea katika hali ya kawaida.

Timu yetu ya uundaji ilitoa sasisho la Psiphon kwa haraka ambalo lilitoa suluhisho la kwanza la muda. Matoleo mengine sita yalifuata katika wiki zilizoelekea kwenye uchaguzi. Programu ya Psiphon hujisasisha kiotomatiki, na matoleo haya yalisukumwa moja kwa moja kwa watumiaji wa mwisho. Takriban nusu ya watumiaji wetu walikuwa na toleo lililoboreshwa ndani ya siku moja tangu kutolewa kwake, na kufikia wakati wa uchaguzi, asilimia 90 ya watumiaji wa Psiphon walikuwa wakiunganisha kwa kutumia matoleo yaliyothibitishwa kufanya kazi.

Lengo la Psiphon kwa kipindi cha uchaguzi lilikuwa kujaribu kuweka mtandao wetu ukiwa hai, ili mtu yeyote mwenye muunganisho wa Intaneti aendelee kufikia maudhui aliyotaka kuona. Seva zinazofikia 500 zilizokuwa zikifanya kazi zilitumika kufanikisha hili, kwenye mitandao mbalimbali, kukiwa na ufuatiliaji wa karibu kutoka kwa timu za kiufundi ili kuhakikisha mfumo unapatikana wakati wote huo.

Ripoti kutoka Iran zinaonyesha kuwa upunguzaji kasi wa SSL, na uzuiaji wa trafiki yote isiyo ya HTTP, uliongezeka kwa kipindi cha uchaguzi, na hasa zaidi mnamo Juni 14, siku yenyewe ya uchaguzi. Programu ya Psiphon iliendelea kupatikana katika kipindi hiki chote. Ingawa kulikuwa na kupungua kwa trafiki kulikosababishwa na upunguzaji kasi uliokithiri, bado kulikuwa na zaidi ya miunganisho 400,000 iliyofanywa na watumiaji wa kipekee 125,000.

Psiphon pia ilisambaza maudhui ya miradi iliyoanzishwa kuwasaidia Wairani hasa katika kipindi cha uchaguzi. Hii ni pamoja na The Global Dialogue na We Choose, miradi inayotoa jukwaa ambapo hadhira ya Intaneti ya Iran ingeweza kujadili masuala yanayohusiana na uchaguzi, na kuwapigia kura wagombea katika mchakato salama, ulio wazi na wa haki.

Unaweza kusoma maelezo zaidi ya kiufundi kuhusu kipindi cha uchaguzi katika ripoti kutoka kwa wenzetu wa ASL19.

Je, mustakabali ukoje nchini Iran? Tumeona baadhi ya dalili za kutia moyo kutoka kwa Hassan Rouhani, kama vile uwazi wake kwenye mitandao ya kijamii, lakini idadi yetu ya watumiaji bado inakua, na vivyo hivyo kwa ripoti tunazopata kuhusu tovuti zinazozuiwa. Wiki iliyopita, Mkurugenzi Mkuu mpya wa Deutsche Welle, Peter Limbourg, alimtaka Rouhani aache kuzuia tovuti ya Kiajemi ya shirika lake. Pia alisifu kazi tunayofanya katika Psiphon ya kusambaza maudhui ya DW nchini Iran.

Mwezi huu, tunaanza pia ushirikiano mpya miwili na Manoto 1 na Radio Zamaneh. Watangazaji hawa wote wawili wana hadhira kubwa ya wazungumzaji wa Kifarsi, na wanajaribu kufanya maudhui yao yaonekane na kusikika nchini Iran. Tunafurahi sana kufanya kazi na watangazaji hawa, na tunajua kuwa hii itasaidia kuleta habari, taarifa na maudhui ya mitandao ya kijamii kwa Wairani wengi zaidi.