Cufamuu Maayinaamaar Keessatti: Seenaa Haaraa Qormaatawwan Moofaa Waliin
7/26/2021 - 3 daqiiqaa dubbisaa
Haareffame: 9/26/2021
Fayyadamtoota miiliyoona 5 Myanmar keessa jiran deeggaruun hojii salphaa miti
Yeroo Intarneetiin cufamu, qunnamtiin addunyaa hafe waliinis akkasuma ta'a. Mootummoonni hedduun hubannoo uummataa, mormii lammiilee fi sosochii hacuucuuf akka tooftaatti cufinsa Intarneetiitti akka fayyadaman ni beekna, akkasumas cufamuun yeroo baay'ee mallattoo wantoota badoo dhufaniiti. Kunis oduun gadheen dabalataa dhiheenyatti akka jiru agarsiisa. Yeroo ifaan ruutarootaa Myanmar keessatti dhaame, addunyaan guutuun lammiilee Burmese miiliyoonaan lakkaa'amaniif jijjiirame...
“Naasuufi amanuu dadhabuu guddaa” ture kan dargaggeessi Burmese tokko haala fonqolcha mootummaa Guraandhala keessa ta'e booda ture ibse. “Kallattii koon dhabe,” akkasumas “hojii koo”. Miidhaa akkasii kan dhandhame isa qofa hin turre: lammiileen Burmese miiliyoona 2tti dhihaatan guyyoota muraasa keessatti gara neetwoorkii Psiphon tti yaa'an. Lakkoofsi kun itti aansuudhaan ji'oota muraasa itti aanan keessatti gara miiliyoona 5tti dabale.
Giraafiin armaan gadii lakkoofsa fayyadamtoota Psiphon dhuma Amajjii 2021 fi dhuma Adoolessa, 2021 gidduu jiru agarsiisa. Daballii guddaa lakkoofsa fayyadamtootaa Guraandhala 3 (yeroo fonqolchaa waliin wal simate) fi Caamsaa 2, yeroo tajaajilli mobaayilaa deebi'ee eegaletti wal fakkaatu hubadhaa.
Baasii Intarneetii Idil-addunyaa Deebisanii Argachuuf Ba'u
Neetwoorkiin sarvarootaa kan daballii fayyadamaa guddaa akkasii baachuu danda'u bu'uura misoomaa cimaa fi dandeettii qusatame hedduu qabaachuu qaba yeroo namoonni Intarneetii idil-addunyaatti fayyadamuu barbaadanitti. Garuu, saansoroonni yeroo Intarneetii cufan wantoonni kun akkamitti hojjatu?
Intarneetii akka daandiitti, namoota Intarneetii irra jiran immoo akka daandiiwwan kanneen irra konkolaachisuutti yaadaa. Daandiiwwan tokko tokko kan magaalaa keessaa yoo ta'an, kaan immoo kutaalee biyyaa biroo waliin isin qunnamsiisuu danda'u. Saansoriin tiraafikii daandii gurguddaa biyyaalessaa yookiin naannoo irra deemuu dhowwuu wajjin wal fakkaata. Saffisa laafaa dirqisiisuu irraa kaasee hanga asxaa daandii kan akkamitti akka magaalaa keessaa ba'an agarsiisan balleessuutti karaa adda addaatiin hojjetamuu danda'a.
Yeroo kanatti meeshaaleen saansorii morman kanneen akka Psiphon hojiitti seenuun daandiiwwan banaa taasisu. Psiphon namoota gara Intarneetii idil-addunyaatti qunnamsiisuuf tooftaalee adda addaatti fayyadama.
Neetwoorkiin Psiphon pirootokoloota adda addaa sagal kan namoota walitti qunnamsiisanii fi qabiyyee saansorii ta'e dhiheessan hojjeta. Pirootokoloonni kun, yeroo sirnaan Neetwoorkii Psiphon keessatti hojjetan, ba'aa neetwoorkii qooduu fi yeroo namoonni Intarneetii Idil-addunyaatti fayyadaman dhiphina hir'isuuf gargaaru, kunis qunnamtii saffisaa fi muuxannoo amansiisaa ta'e jechuudha.
Birmadummaan pirootokoloonni Bilisummaa Intarneetii addaa kun tajaajiloota akka Psiphon tiif kennan, yeroo fayyadamiinsi Intarneetii daangeffametti waamicha namootaa Myanmar, Belarus yookiin Azerbaijan keessatti deebisuun akka danda'amu godha, garuu baasii qabatamaa qaba; baayitiin hundi kan Neetwoorkii Psiphon keessa darbu neetwoorkii daldalaa adda addaa keessa darba, tokkoon tokkoon isaaniis sarvarootaa fi bu'uura misoomaa neetwoorkiitiif gatii mataa isaanii kaffalchiisu.
Fedhii fi baasii madaalsisuu
Neetwoorkiin fayyadamtoota miiliyoonaan lakkaa'aman deeggaruuf, yeroo barbaadame hundatti qophii ta'uu isaa mirkaneessuun, qabsoo guutuu addunyaatti saansorii mormuuf godhamu keessatti hawaasa Bilisummaa Intarneetiitiif qormaata guddaa ta'ee itti fufa.
Akkuma dhiheessaa tajaajilaa tola argamu kamiyyuu keessatti mul'atu, Psiphon olka'iinsa baay'ina uummataa Myanmar keessatti mul'ate akkasii yeroo hin daangeffamneef itti fufsiisuu hin danda'u, akkasumas olka'iinsa akkasii kanneen al tokkotti ta'an hedduus deeggaruu hin danda'u. Kun dhuguma gaddisiisaadha, sababiin isaas abdii dhumaa namoota baay'ee kan Intarneetii banaa argachuuf qaban yeroo baay'ee isaan barbaachisutti dhabuu jechuu ta'uu danda'a.
Hunda caalaa, bilisummaan Intarneetii mirga namoomaa bu'uuraa yoo ta'ellee, matumaa gatii malee miti.
Hirmaadhaa
Bilisummaan Intarneetii mirga hundaati, garuu namoota naannolee saansorii gaggeessan keessatti argaman Intarneetii banaa akka argatan deeggaruuf dandeettii kan qaban muraasa keenya qofaadha. Isaan keessaa tokko ta'aa.
Maal gochuu dandeessu? Waa'ee haala intarneetii Myanmar keessaa haasa'uudhaan hubannoo uumaa, akkasumas namoonni biraa miidiyaa hawaasaa irratti hiriyoota keessanii fi namoota bilisummaa odeeffannoo jaallatan waliin waa'ee kanaa akka haasa'an afeeraa. Kallattiinis meeshaalee akka Psiphon kanneen namoota rakkataniif gargaaran deeggaruu dandeessu. Yoo Myanmar keessa hin jirre ta'e Psiphon tiif galmaa'aa. Namoota mirgi isaanii odeeffannoo intarneetii irraa argachuu dhowwame hundumaaf deeggarsa keessan agarsiisuun isaaniif gatii guddaa qaba, akkasumas namoota dukkana saansorii keessatti ifa fiduuf hunda caalaa tattaafatanis guddoo gammachiisa.