Cufiinsa Filannoo Gaambiyaa
12/7/2016 - 2 daqiiqaa dubbisaa
Haareffame: 10/26/2021
Access Now dhiheenna kana akka gabaasetti bara 2016tti addunyaa maratti cufamiinsi Interneetii 50 ol kan mudate yoo ta'u, kunis cufamiinsa beekamaa 15 bara darbee waliin yoo madaalamuudha. Cufamiinsa kana keessaa hedduun isaanii Afrikaa keessatti kan raawwataman ta'uu - akkuma barruu biloogii Psiphon dhihoo keessatti Gaboon keessatti cufamiinsaafi miidiyaa hawaasaa dhowwuu galmeesserratti mul'atutti.
Torban darbe, cufamiinsi biraa Gaambiyaa keessatti mudate. Sadaasa 30, 2016 sa'aatii naannoo galgala keessaa sa'aatii 9:00 booda xiqqoo turee, hiriyyaa keenya Moses Karanja, qorataa Wiirtuu Seera Qabeenya Sammuufi Teeknooloojii Odeeffannoo (CIPIT) Keeniyaa keessaa irraa ergaan nu ga'e. Moses gabaasota miidiyaa hawaasaarratti arge, kanneen Interneetiin Gaambiyaa keessatti hin jiru jedhan, mirkaneessuu danda'uu keenya nu gaafate.
Hordoffii neetwoorkii keenya irraa, sa'aatii naannoo galgala keessaa sa'aatii 8:00 booda dhangala'aan tiraafikaa Psiphon guutummaatti gadi bu'uu isaa arguu dandeenyeerra. Kana mirkaneessuuf, garee State of the Internet kan Akamai qunnamnee, isaanis gadi bu'iinsa tiraafikaa arganii akka ta'e ilaalle. Daqiiqaa muraasa keessatti, nuuf mirkaneessaniiru, akkasumas addunyaan akka beekuuf tiwiit godhan.
Nuyis dhiibbaa walfakkaataa neetwoorkii keenyarra ga'e agarsiisuun, tiwiitii mataa keenyaatiin kana hordofne.Addaan cituun #Internet #Gambia keessatti tiraafika @akamai gara biyyattii sa'aatii darbe keessatti gara zeerootti buuseera. (h/t @PsiphonInc) pic.twitter.com/MUe4NWvFss— StateOfTheInternet (@akamai_soti) Sadaasa 30, 2016
Addaan cinniinsi kun Muddee 1 dura galgala filannoo pirezidaantummaa biyyattiitti mudate. Pirezidaantiin yeroo sana aangoo irra turan, Yahya Jammeh, namoonni hiriira mormii kamiyyuu irratti akka hin hirmaanne akeekkachiisanii turan, kunis filannoo mo'achuuf eegaa turan hordofeeti.Addaan cinniinsi Interneetii itti fufe #Gambia keessatti adda baafameera. Sa'aatii 2010 GMT irraa eegalee tiraafikni neetwoorkii Gaambiyaa irraa hin jiru. pic.twitter.com/SiNFKO6rvU— Psiphon Inc. (@PsiphonInc) Sadaasa 30, 2016
Mo'amuu Jammeh filannoorratti Adama Barrow, kaadhimamaa paartilee mormituu torba bakka bu'uuf filatameen booda, tajaajiloonni Interneetiifi teeleekomunikeeshinii deebi'anii hojjechuu eegalan. Addaan cinniinsi kun hanga Sanbata Muddee 3tti tura jedhamee eegamee ture, garuu sana mannaa Jimaata Muddee 2 sa'aatii 11:30tti deebi'ee sirraa'e.
Gabaasni cufamiinsaafi mirkaneeffannaan sadarkaa neetwoorkiitti dhufe kun tumsa dhihoo hawaasa qorannoofi sekteera dhuunfaa gidduu tureen kan dhufe yoo ta'u, lakkoofsa cufamiinsa Interneetii addunyaa maratti dabalaa jiru ifa gochuuf gargaareera. Odeeffannoo dabalataaf, barruu Moses Karanja irraa barreeffame kana dubbisaa, akkuma inni Afrikaa keessatti cufamiinsa Interneetii hordofuufi galmeessuu itti fufetti.