Facebook интернеттен жоголду; Дүйнө жүзү боюнча адамдар цензура деп болжолдошту

• 2021-жылдын 4-октябрында Facebook үзгүлтүккө учураган учурда, Psiphon'дун дүйнөлүк колдонуусу күнүмдүк уникалдуу колдонуучулардын саны боюнча 1.75 миллионго кескин өстү.
  
• Бул өсүш өзгөчө Facebook платформалары – анын ичинде Instagram, WhatsApp жана Facebook өзү – маал-маалы менен болгон, бирок активдүү цензурадан улам дайыма үзгүлтүккө учурап турган аймактарда курч болду.
• Колдонуунун эң олуттуу өсүшү байкалган аймактарга акыркы бир нече жылда ири цензура окуялары катталган бир нече өлкөлөр кирет: Азербайжан, Куба, Эфиопия, Индонезия, Ирак, Ливия, Мексика, Судан жана Сирия.
• Куба баштапкы колдонуу деңгээлинен 4.6 эсе өсүш көрсөтүп, күнүмдүк уникалдуу колдонуучулардын саны 70,000ден 300,000ден ашты, бул Psiphon'дун аймактагы маанилүү ролун бекемдеди. 2021-жылдын июль айында социалдык тармактарды жана мессенджерлерди максаттуу бөгөттөө (цензорлор тарабынан дагы деле сакталган коркунуч) учурунда Psiphon тармагы Кубадан келген 1.4 миллион колдонуучунун кескин агымын тейлеген.
  
• Бул Psiphon дүйнөлүк байланышты камсыз кылууда негизги жана ишенимдүү чечим экенин көрсөтөт.

4-октябрда Facebook'тун бардык платформаларында, анын ичинде Facebook, Instagram жана WhatsApp'та олуттуу дүйнөлүк үзгүлтүк катталды. Кеминде 6 саатка созулган үзгүлтүк тууралуу кеңири кабарланды жана ал платформанын колдонуучуларына кескин таасирин тийгизди.

Андан кийинки күндөрү Cloudflare жана Kentik сыяктуу тармактык мониторинг жүргүзүүчүлөрдүн талдоосу Facebook'тун иш жүзүндө интернеттен кандайча жок болуп кеткенин көрсөттү. Бирок колдонуучулар үчүн Facebook платформаларынын жеткиликсиздиги мурда ушул колдонмолор менен веб-сайттарга багытталган ири цензура окуяларындай эле кабыл алынды. Мурдагыдай эле, Facebook жана анын башка өнүмдөрүнө кирүү мүмкүн болбой калганда Psiphon'ду иштетүү табигый реакция болду.

Үзгүлтүк болгон күнү Psiphon'дун дүйнөлүк колдонуусу 1.75 миллиондон ашык колдонуучуга кескин көбөйдү. Өсүш өзгөчө Куба сыяктуу маал-маалы менен олуттуу цензура окуяларын башынан өткөргөн аймактарда байкалды, бирок цензура азыраак болгон аймактарда да, мисалы, Индонезияда да олуттуу өсүш катталды.

Калк арасындагы мындай массалык колдонуу Psiphon'дун бүткүл дүйнө жүзү боюнча колдонуучулардын байланышын камсыз кылуу аркылуу топтогон ишениминин ачык көрсөткүчү болуп саналат. Онлайн цензура көбүнчө түшүнүксүз болуп, анын себебин аныктоо кыйын болгондуктан, Facebook'тун техникалык мүнөздөгү үзгүлтүгү көп жагынан жөнөкөй бөгөттөөдөн айырмаланбай калды. Цензура учурунда көбүнчө туруштук бере алган акыркы платформа болгон Psiphon'ду үзгүлтүк учурунда колдонуу болжолдуу чыпкалоого карата табигый жана токтоосуз реакция болду.

Төмөндөгү визуалдаштыруулар үзгүлтүккө байланыштуу Psiphon'дун күнүмдүк активдүү колдонуучуларынын кескин көбөйүшүн көрсөтөт.

Азербайжан: 35,000 колдонуучу (8x)
Куба: 300,000 колдонуучу (4.6x)
Эфиопия: 45,000 колдонуучу (1.9x)
Индонезия: 250,000 колдонуучу (1.9x)
Ирак: 210,000 колдонуучу (11x)
Ливия: 22,000 колдонуучу (1.8x)
Мексика: 38,000 колдонуучу (1.5x)
Судан: 100,000 колдонуучу (2.4x)
Сирия: 225,000 колдонуучу (1.5x)

Көрсөтүлгөн маалыматтарды Psiphon'дун ачык маалымат порталы аркылуу көрүүгө болот: https://psix.ca. Psiphon маалымат порталы биздин ачык баштапкы коддуу программалык камсыздоого жана ачык маалыматтарга карата туруктуу умтулуубуздун бир бөлүгү болуп саналат.