Psiphon және 2013 жылғы Ирандағы сайлау

Psiphon-ның апта сайын бір миллионнан астам белсенді пайдаланушысы бар. Адамдар біздің бағдарламалық құралымызды басқа жағдайда қол жеткізе алмайтын жаңалықтарды, ақпаратты және әлеуметтік медиа мазмұнын алу үшін пайдаланады. Біз негізінен жаңалықтар тарататын арналармен және адам құқықтарын қорғау ұйымдарымен серіктестік арқылы таратылатын Windows және Android құрылғыларына арналған қолданбаларды ұсынамыз.

Биыл біз Ирандағы президенттік сайлаумен тұспа-тұс келген кезеңде ерекше үлкен әсер еттік. Иран біз үшін әрқашан үлкен сынақ болып келді және бұл сонымен қатар бағдарламалық құралымызды ең көп адам пайдаланатын ел. Қалыпты аптада біздің желіге Иран ішінен 1,5 миллионға дейін бірегей пайдаланушы қосылатынын көреміз. Иранда желіге қосылған 45 миллионға жуық адам бар, бұл халықтың 60%-ын құрайды.

Біз сайлау кезеңі бірқатар қиындықтар тудыратынын білдік, бірақ нақты нені кездестіретінімізді білмедік. Біріншіден, Wired журналының сайтында хабарланғандай, наурыз айының өзінде-ақ ел ішінде VPN бағдарламалары бұғатталып жатқаны туралы хабарламалар болды. Осы кезеңде Psiphon қолжетімді болып қалды және іс жүзінде пайдаланушылар саны небәрі төрт апта ішінде екі есе өсті. Біз желіміздегі қосымша жүктемені көтеру үшін желіге көптеген жаңа серверлер қостық.

Содан кейін, мамыр айының басында Ирандағы интернеттің үзілуі мүлдем жаңа деңгейге көтерілді. Біз қосылымдардың кенеттен өскенін байқадық, бұл бағдарламалық құралдың тез ажыратылып, қайта қосылып жатқанын білдірді. Collin Anderson мен ASL19 көмегімен біз SSL қосылымдары 60 секундтан кейін үзіліп, Ираннан тыс жерлердегі сайттарға барлық қосылымдар күрт баяулатылып жатқанын білдік.

Psiphon пайдаланушылары әлі де қосылып, кейбір мазмұнды көре алды, бірақ жұмыс сапасы айтарлықтай нашарлады. Psiphon ішіне орнатылған кері байланыс механизмі адамдарға бізге одан әрі көмектескен диагностикалық ақпарат беруге мүмкіндік берді — біз күніне мыңдаған хабарлама қарқынында кері байланыс алып отырдық, олардың барлығы жұмысты қалыпқа келтіруге көмектесетін маңызды мәліметтерді қамтыды.

Біздің әзірлеушілер тобы Psiphon үшін алғашқы айналып өту әдісін қамтамасыз еткен жаңартуды тез арада шығарды. Сайлауға дейінгі апталарда тағы алты жаңарту жарық көрді. Psiphon бағдарламасы автоматты түрде жаңарады және бұл шығарылымдар тікелей соңғы пайдаланушыларға жіберілді. Біздің пайдаланушылар базасының кем дегенде жартысы жаңартуды шыққан күн ішінде алды, ал сайлау кезіне қарай Psiphon пайдаланушыларының 90%-ы белгілі жұмыс істейтін нұсқалармен қосылып жатты.

Сайлау кезеңіндегі Psiphon мақсаты — интернет байланысы бар кез келген адам өзі көргісі келетін мазмұнға қол жеткізе алуы үшін желіміздің жұмысын үзбей ұстап тұру болды. Бұған қол жеткізу үшін түрлі желілерде 500-ге жуық белсенді сервер пайдаланылды және жүйенің сол уақыт бойы қолжетімді болуын қамтамасыз ету үшін техникалық топтар мұқият бақылау жүргізді.

Ираннан түскен хабарламаларға қарағанда, сайлау кезеңінде, әсіресе сайлау өткен күн — 14 маусымда SSL трафигін шектеу және барлық HTTP емес трафикті бұғаттау күшейтілген. Осы кезеңде Psiphon бағдарламасы қолжетімді болып қалды. Қатты баяулату салдарынан трафиктің азайғанына қарамастан, 125 000 бірегей пайдаланушы тарапынан 400 000-нан астам қосылым жасалды.

Psiphon сондай-ақ сайлау кезеңінде ирандықтарды қолдау үшін арнайы құрылған жобалардың мазмұнын таратты. Олардың қатарына Иран интернет аудиториясына сайлауға қатысты мәселелерді талқылауға және қауіпсіз, ашық әрі әділ үдерісте кандидаттарға дауыс беруге мүмкіндік беретін платформа ұсынатын The Global Dialogue және We Choose жобалары кіреді.

Сайлау кезеңі туралы толығырақ техникалық мәліметтерді ASL19-дағы әріптестеріміздің есебінен оқи аласыз.

Иранның болашағы не болмақ? Біз Хасан Рухани тарапынан оның әлеуметтік желілерге ашықтығы сияқты бірқатар үміттендірер белгілерді көрдік, бірақ пайдаланушылар базамыз әлі де өсуде, сондай-ақ сайттардың бұғатталуы туралы бізге келіп түсетін есептер де көбеюде. Өткен аптада Deutsche Welle-нің жаңа бас директоры Петер Лимбург Руханиді ұйымының парсы тіліндегі сайтын бұғаттауды тоқтатуға шақырды. Ол сонымен қатар Иранға DW мазмұнын тарату бойынша біздің Psiphon-да атқарып жатқан жұмысымызды жоғары бағалады.

Осы айда біз сондай-ақ Manoto 1 және Radio Zamaneh арналарымен екі жаңа серіктестікті бастаймыз. Бұл таратушылардың екеуінің де парсы тілінде сөйлейтін үлкен аудиториясы бар және олар өз мазмұнын Иранда көрсетуге және естіртуге тырысуда. Біз осы таратушылармен жұмыс істеуге өте қуаныштымыз және бұл одан да көп ирандықтарға жаңалықтар, ақпарат пен әлеуметтік медиа мазмұнын жеткізуге көмектесетінін білеміз.