در بحبوحه اختلالات گسترده شبکه، 1.76 میلیون کاربر Psiphon در بلاروس

2020/8/20 - 4 دقیقه مطالعه

به‌روزرسانی‌شده: 2021/10/26

شبکه Psiphon در اوج خود از ۱.۷۶ میلیون کاربر فعال روزانه در طول اختلالات شدید شبکه که از ۹ اوت آغاز شد پشتیبانی کرد؛ رقمی که نشان‌دهنده تقریباً ۱ نفر از هر ۳ کاربر اینترنت است.

نمودار کاربران سایفون

یک اختلال در مقیاس وسیع در دسترسی بین‌المللی به اینترنت در بلاروس مشاهده شد که همزمان با انتخابات ریاست جمهوری بحث‌برانگیز در ۹ اوت آغاز گردید. فیلترینگ گسترده‌ای در تمام شبکه‌های بلاروس گزارش شد که برنامه‌های پیام‌رسان محبوب از جمله تلگرام، وایبر و واتس‌اپ؛ پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی فیس‌بوک، توییتر، اینستاگرام و یوتیوب؛ بازارهای اصلی اپلیکیشن از جمله گوگل پلی و اپ استور؛ ارائه‌دهندگان ایمیل جیمیل، میل‌رو و یاندکس؛ نقشه‌ها، خدمات بانکی، رسانه‌های آنلاین و بسیاری از خدمات دیگر را تحت تأثیر قرار داد. همچنین قطعی‌های متناوب شبکه‌های تلفن همراه هر شب بین ساعت ۶ عصر تا ۶ صبح رخ می‌داد. گزارش‌ها حاکی از آن بود که اکثر VPNها در نتیجه فیلترینگ فراگیر SSL/TLS مسدود شده بودند. اتصالات مستقیم Tor به دلیل افزایش تغییرات شبکه مختل شدند، در حالی که کاربران پل Tor در طول دوره قطعی به اوج ۸،۰۰۰ نفر در روز رسیدند. قطعی‌های شبکه توسط آزمایشگاه‌های RIPE، هوش اینترنتی Oracle، IODA و سایر ناظران شبکه ردیابی شد.

نمودار کاربران سایفون
 تکمیل Traceroute در اپراتور تلفن همراه اصلی MTS Belarus (AS25106) قطعی‌های واضحی را از طریق 60280 و 6697 نشان داد (منبع: Oracle)
 
در پس‌زمینه اختلالات شبکه، بلاروس وارد بزرگترین تظاهرات توده‌ای تاریخ خود شده بود.


روزنامه‌نگاران از دشواری در دسترسی آزادانه و گزارش اطلاعات از داخل کشور خبر دادند و Psiphon را  پیشنهاد کردند. کاربران اینترنت اشاره کردند که Psiphon یکی از معدود ابزارهایی بود که توانست فیلترینگ را دور بزند. حتی با وجود تلاش برای مسدود کردن فروشگاه‌های اپلیکیشن و سایت‌های Psiphon، کاربران این نرم‌افزار را از طریق کانال‌های توزیع جایگزین، مانند پاسخ‌دهنده ایمیل و پروکسی دریافت کردند. علاوه بر این، کاربران بلاروسی فایل‌های اجرایی Psiphon را از طریق کانال‌های تلگرام، آدرس‌های اینترنتی میزبانی‌شده و حتی از طریق USB توزیع کردند. استفاده از شبکه Psiphon به اوج ۱.۷۶ میلیون کاربر فعال روزانه رسید؛ با توجه به جمعیت ۹.۵ میلیونی و ضریب نفوذ اینترنت ۶۰ درصدی، رقمی که نشان‌دهنده ۳۰ درصد از کاربران اینترنت در بلاروس است. مجموع پهنای باند منتقل شده از بلاروس از طریق Psiphon بین ۹ تا ۱۷ اوت از ۲ پتابایت فراتر رفت. ابزارهای دور زدن فیلترینگ به عنوان زیرساختی حیاتی برای دسترسی آزادانه به اطلاعات و همچنین ارتباطات و خدمات اساسی شناخته شدند.


کاربران اینترنت، پژوهشگران و ناظران بین‌المللی توانستند از پورتال معیارهای Psiphon Data Engine (موجود در psix.ca) برای نظارت بر مسدودسازی، عملکرد شبکه و میزان استفاده مربوط به دور زدن فیلترینگ بهره ببرند. برخی منابع اشاره کردند که در طول دوره قطعی، حجم استفاده از Psiphon در بلاروس حتی از ایران نیز پیشی گرفته بود.


نمودار کاربران سایفون
از داشبورد عمومی Psiphon Data Engine (PDE) (https://psix.ca/)

 

ناظران شبکه مانند انجمن حفاظت از اینترنت و دیگران متوجه شدند که از فناوری بازرسی عمیق بسته‌ها (DPI) برای مسدود کردن SSL استفاده می‌شود که باعث ایجاد مشکلات قابل توجهی در ترافیک شده است. همچنین NetBlocks اشاره کرد که به نظر می‌رسد فیلترینگ کلمات کلیدی حداقل ۱۰،۰۰۰ آدرس اینترنتی (URL) را هدف قرار داده است. آزمایشگاه Qrator Labs مستقر در پراگ مشاهده کرد که ۸۰ درصد از پیشوندهای IPv6 در داخل بلاروس به طور همزمان قطع شدند، و استنباط کرد که فیلتر کردن سیستم‌های خودمختار (AS) پایین‌دستی در سطح دو AS بالادستی که ترانزیت بین‌المللی را تحت کنترل دارند، یعنی AS6697 و AS60280، در حال انجام است. بیانیه‌های رسمی توسط مرکز ملی پاسخ به حوادث رایانه‌ای، مرکز ملی تبادل ترافیک، و Beltelecom همگی اعلام کردند که این اختلالات نتیجه حملات سایبری خارجی و خرابی تجهیزات بوده است.

عملکرد شبکه Psiphon و کیفیت نشست‌ها در طول روزهای قطعی اینترنت، در سطح میانگین منطقه‌ای یا بالاتر از آن باقی ماند. در حالی که اختلال گسترده SSL در لایه انتقال، عملکرد اصلی بسیاری از VPNها را مختل کرد، مبهم‌سازی ترافیک و ساختار چندپروتکلی مورد استفاده توسط Psiphon انعطاف‌پذیری و مقاومت بیشتری در برابر مسدودسازی مبتنی بر پروتکل ایجاد می‌کند و ترافیک شبکه توانست خود را به صورت پویا با این طرح فیلترینگ جدید و بسیار محدودکننده تطبیق دهد.


نمودار کاربران سایفون
بایت در ساعت، بلاروس. در اوج خود ۵۵ ترابایت در ساعت از طریق شبکه Psiphon منتقل شد.

یک مشاهده کلیدی توسط Qrator Labs، سطح بالای تمرکز کنترل بر شبکه‌های بلاروس است. تجهیزات DPI نصب شده در مبادی درگاه‌های بین‌المللی به اپراتورهای بالادستی اجازه می‌دهد تا ارتباط را قطع کرده یا قوانین فیلترینگ را به ISPهای پایین‌دستی منتقل کنند. پژوهشگران سال گذشته توپولوژی شبکه مشابهی را در ASهای ایرانی مستند کردند. در نوامبر ۲۰۱۹، ایران قطعی گسترده‌ای را در اتصال به اینترنت بین‌المللی رقم زد که به مدت ۱۰ روز به طول انجامید.

در واقع، نسل کنونی فناوری‌های فیلترینگ DPI را می‌توان علیه انواع مختلف ترافیک رمزگذاری‌شده اینترنت به کار گرفت، که به طور فزاینده‌ای در مقیاس ملی و با ظرفیت‌های نزدیک به 1TBit/s پیاده‌سازی می‌شوند. در این شرایط، دسترسی به زیرساخت‌های مقاوم دور زدن فیلترینگ مانند Psiphon برای تبادل آزاد اطلاعات حیاتی باقی می‌ماند.

 
 

قطعی‌هابلاروسPsiphon VPN

در ادامه بخوانید