در بحبوحه اختلالات عمده شبکه، 1.76 میلیون کاربر Psiphon در بلاروس

همگام با این اختلالات شبکه، بلاروس وارد بزرگترین تظاهرات گسترده مردمی در تاریخ خود شده بود.

خبرنگاران از دشواری دسترسی آزادانه و گزارش اطلاعات از داخل کشور خبر دادند و  Psiphon را توصیه کردند. کاربران اینترنت اشاره کردند که Psiphon یکی از معدود ابزارهایی بود که قادر به دور زدن بود . حتی با وجود تلاش برای مسدود کردن فروشگاه‌های اپلیکیشن و سایت‌های Psiphon، کاربران این نرم‌افزار را از طریق کانال‌های توزیع جایگزین، مانند پاسخ‌دهنده ایمیل و  پروکسی به دست آوردند. علاوه بر این، کاربران بلاروسی فایل‌های اجرایی Psiphon را از طریق کانال‌های Telegram، URLهای میزبانی‌شده و حتی روی USB توزیع کردند. استفاده از شبکه Psiphon به اوج 1.76 میلیون کاربر فعال روزانه رسید؛ با در نظر گرفتن جمعیت 9.5 میلیونی و ضریب نفوذ اینترنت 60 درصدی، رقمی که نمایانگر 30% از کاربران اینترنت در بلاروس است. مجموع پهنای باند انتقال‌یافته از بلاروس از طریق Psiphon بین ۹ تا ۱۷ آگست از ۲ پتابایت فراتر رفت. ابزارهای دور زدن به عنوان زیرساختی حیاتی برای دسترسی آزادانه به اطلاعات و همچنین ارتباطات و خدمات اولیه ثابت شدند.

کاربران اینترنت، پژوهشگران و ناظران بین‌المللی توانستند از پورتال معیارهای Psiphon Data Engine (قابل دسترسی در psix.ca) برای نظارت بر مسدودسازی، عملکرد شبکه و استفاده متناظر از دور زدن فیلترینگ استفاده کنند. برخی منابع خاطرنشان کردند که در طول دوره قطعی، حجم استفاده از Psiphon در بلاروس حتی از ایران نیز فراتر رفته بود.

 

ناظران شبکه مانند Internet Protection Society و دیگران متوجه شدند که از فناوری بازرسی عمیق بسته‌ها (DPI) برای مسدود کردن SSL استفاده می‌شد که باعث مشکلات قابل‌توجهی در ترافیک گردید. NetBlocks همچنین خاطرنشان کرد که به نظر می‌رسد فیلترینگ کلمات کلیدی حداقل 10,000 URL را هدف قرار داده است. آزمایشگاه مستقر در پراگ، Qrator Labs مشاهده کرد که 80% از پیشوندهای IPv6 در بلاروس به طور همزمان قطع شدند، و استنباط کرد که فیلترینگ سیستم‌های خودمختار (AS) پایین‌دست در سطح دو AS بالادست مسلط بر ترافیک بین‌المللی، یعنی AS6697 و AS60280، در حال انجام بود. بیانیه‌های رسمی منتشرشده توسط مرکز ملی پاسخگویی به حوادث کمپیوتری، مرکز ملی تبادل ترافیک، و Beltelecom همگی اعلام کردند که این اختلالات نتیجه حملات سایبری خارجی و خرابی تجهیزات بوده است.

عملکرد شبکه Psiphon و کیفیت سیشن‌ها در طول روزهای قطعی در حد اوسط منطقه‌ای یا بالاتر از آن باقی ماند. در حالی که اختلال گسترده SSL در لایه انتقال، عملکرد اصلی بسیاری از VPNها را مختل کرد، مبهم‌سازی ترافیک و ساختار چندپروتکلی مورد استفاده توسط Psiphon تاب‌آوری بیشتری در برابر مسدودسازی مبتنی بر پروتکل فراهم می‌کند و ترافیک شبکه می‌تواند خود را به صورت پویا با این طرح فیلترینگ جدید بسیار محدودکننده تطبیق دهد.

یکی از مشاهدات کلیدی Qrator Labs، سطح بالای تمرکز کنترل بر شبکه‌های بلاروس است. تجهیزات DPI نصب‌شده در دروازه‌های بین‌المللی به اپراتورهای بالادست اجازه می‌دهد اتصال را قطع کرده یا قوانین فیلترینگ را به ISPهای پایین‌دست منتقل کنند. پژوهشگران سال گذشته توپولوژی شبکه مشابهی را در ASهای ایران ثبت کردند. در نوامبر 2019، ایران قطعی گسترده‌ای از اتصال بین‌المللی اینترنت را اعمال کرد که 10 روز به طول انجامید.

در واقع، نسل کنونی فناوری‌های فیلترینگ DPI را می‌توان روی اشکال مختلف ترافیک رمزگذاری‌شده اینترنت اعمال کرد که به‌طور فزاینده‌ای در مقیاس ملی و با ظرفیت‌های نزدیک به 1TBit/s پیاده‌سازی می‌شوند. در چنین شرایطی دسترسی به زیرساخت‌های مقاوم دور زدن فیلترینگ مانند Psiphon برای تبادل آزاد اطلاعات حیاتی باقی می‌ماند.