ཁྱེད་ཀྱི་སྤྱོད་མཁན་ཚོས་ཁྱེད་ཀྱི་ཉེར་སྤྱོད་ལས་ཀ་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད།

དར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཚོང་རའི་ནང་ཞབས་ཞུའི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་སྤྱོད་མཁན་གྱི་ཉམས་མྱོང་གི་སྙིང་པོ་དང་ཁྱེད་ཀྱི་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་ཁྱད་འཕགས་ཆེ་ཤོས་ཡིན་དོན་ཅི།

ཐོན་རྫས་རུ་ཁག་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་མཁན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་པར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་འགོ་འཛུགས་བརྒྱུད་རིམ་ལེགས་སྒྱུར་དང་། ལས་ཀའི་འགྲོ་ལུགས་སྟབས་བདེ་བཟོ་བ། ལན་འདེབས་དུས་ཚོད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ། དེ་བཞིན་ནུས་པ་གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྣོན་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱིས་ལན་འདེབས་མཚམས་ཆད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེར་ལས་དོན་དེ་དག་ཚང་མ་ཕལ་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འགྲོ།

བར་ཆད་དེ་སྤྲིན་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་ཆད་པའམ། ISP འགག་པ། ལམ་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་མེད་པ། དྲ་རྒྱའི་བཀག་སྡོམ། ཡང་ན་གཞུང་གི་བཀའ་རྒྱའི་སྒོ་རྒྱག་བཅས་གང་གིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་མིན་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་སྤྱོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དོ་སྣང་མི་བྱེད། ཁོང་ཚོས་མྱོང་བ་ནི་གཅིག་རང་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་ཉེར་སྤྱོད་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་མེད།

འདི་ནི་དར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཚོང་རའི་ནང་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་བཞིན་པའི་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཇེ་གལ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་དང་། དབུས་ཤར། ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ། དེ་བཞིན་ཡོ་རོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་གྲངས་འཛིན་བཀོལ་སྤྱོད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། དྲ་རྒྱའི་བར་ཆད་ཀྱང་དེ་བཞིན་འབྱུང་བཞིན་ཡོད། 2025 ལོར། Access Now ཡི་ #KeepItOn མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པས་རྒྱལ་ཁབ་ 52 ཀྱི་ནང་དྲ་རྒྱ་སྒོ་རྒྱག་ཐེངས་ 313 བྱུང་བའི་ཟིན་ཐོ་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། དེས་དར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཚོང་རའི་ས་ཁུལ་གཙོ་བོ་ཚང་མར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད།¹ Freedom House ཡིས་འཛམ་གླིང་གི་དྲ་རྒྱའི་རང་དབང་དེ་ལོ་ངོ་ 15 རིང་བསྟུད་མར་མར་ཆག་ཡོད་པ་དང་། ངོ་རྒོལ་དང་། འོས་བསྡུ། སྲིད་དོན་བརྟན་ལྷིང་མེད་པའི་དུས་སྐབས་སུ་གཞུང་ཁག་གིས་དྲ་རྒྱའི་མཐུད་ལམ་ལ་བཀག་སྡོམ་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བཞིན་ཡོད་པར་སྙན་སེང་ཞུས་ཡོད།² Comparitech ཡི་འཛམ་གླིང་དྲ་རྒྱའི་ཞིབ་བཤེར་ས་ཁྲྲ་ (Global Internet Censorship Map) ལས་ཀྱང་དེང་སང་འཕེལ་རྒྱས་མགྱོགས་ཤོས་ཀྱི་གྲངས་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་མང་པོ་ཞིག་ནི་དྲ་རྒྱའི་བཀག་སྡོམ་དང་དྲ་རྒྱ་ཁ་འཐོར་གྱི་ཚད་གཞི་མཐོ་ཤོས་མྱོང་བཞིན་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མངོན་ཡོད།³

འདིའི་མཇུག་འབྲས་ནི་དངོས་ཡོད་རང་བཞིན་ཡིན། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ནང་། དྲ་རྒྱ་སྒོ་བརྒྱབ་པས་ལག་ཐོགས་ཁ་པར་གྱི་དངུལ་སྤྲོད་དང་། དངུལ་ཁང་། དངོས་ཟོག་སྐྱེལ་འདྲེན། ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ། འཕྲོད་བསྟེན་བཅས་ལ་ཡང་ཡང་བར་ཆད་བཟོས་པས། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མི་མང་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ (African Commission on Human and Peoples’ Rights) ཀྱིས་གང་བྱུང་དུ་སྒོ་རྒྱག་པར་སྲུང་སྐྱོབ་ནན་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད།⁴ ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་། སྒོ་རྒྱག་པའི་བྱེད་སྟངས་ཀྱིས་ཚོང་ལས་དང་གྲངས་འཛིན་ཞབས་ཞུར་བར་ཆད་མུ་མཐུད་བཟོས་ཏེ་སྤྱོད་མཁན་ས་ཡ་མང་པོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་བཞིན་ཡོད་ལ། ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་དབུས་ཤར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གིས་མི་སེར་ཟིང་འཁྲུག་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཛ་དྲག་གནས་བབ་ཆེ་བའི་སྐབས་སུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཀག་སྡོམ་ཇེ་མང་དུ་བཏང་ཡོད།^1,5 རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་ལག་རྩལ་གྱི་ཆ་ནས་ཡིན་ནམ་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་རུང་། སྤྱོད་མཁན་ཚོས་དྲ་རྒྱའི་སྐྱོན་དང་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་སྐྱོན་གཉིས་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཀྱི་མེད་ལ། ཁོང་ཚོས་ཁྱེད་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་སྤྱོད་ཐུབ་མིན་ཁོ་ན་དྲན་གསོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

འདི་ནི་དངོས་གནས་ Psiphon Forge ཡིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་ཆེད་དུ་བཟོས་པའི་དཀའ་ངལ་དེ་ཡིན།

སྤྱོད་མཁན་ཚང་མ་བརྟན་ཞིང་ཚོད་དཔག་ཐུབ་པའི་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་མཐུད་ཀྱི་ཡོད་པར་ཚོད་དཔག་བྱེད་པ་ལས། Forge ཡིས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་རང་འགུལ་གྱིས་མཐུན་འཕྲོད་ཐུབ་པའི་དྲ་རྒྱའི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉེར་སྤྱོད་ནང་ཐད་ཀར་འཇུག་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། མཉམ་འདྲེས་བྱས་རྗེས། ཁྱེད་ཀྱི་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་རྣམས་ Psiphon ཡི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་གོ་ལའི་དྲ་རྒྱ་བརྒྱུད་ནས་གསལ་པོར་ལམ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དྲ་རྒྱའི་གནས་སྟངས་འགྱུར་ལྡོག་དང་བསྟུན་ནས་གསར་སྒྱུར་བྱས་པའི་དཔེ་མཛོད་རྣམས་ཀྱིས་གྲོས་མཐུན་གསར་པ་དང་། ལམ་ཕྱོགས་ལག་རྩལ། དེ་བཞིན་མཐུན་འཕྲོད་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཐུད་ལམ་ལེགས་བཅོས་བཅས་རྒྱུན་མཐུད་དུ་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཚོང་རའི་ནང་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་བཞིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཞབས་ཞུའི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་ནི་ཐོན་རྫས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། དྲ་རྒྱའི་གནས་སྟངས་འགྱུར་ལྡོག་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་ཚོས་ལས་གཉེར་གྱི་ཉེན་ཁ་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་ཙམ་མིན་པར། སྤྱོད་མཁན་གྱི་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་པ་དང་། ཁོ་ཚོའི་སྙན་གྲགས་ཇེ་བརྟན་དུ་གཏོང་བ། དེ་བཞིན་མགྱོགས་མྱུར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་གྲངས་འཛིན་ཚོང་རའི་ནང་བགོ་སྐལ་ཆེ་བ་འཐོབ་པའི་གནས་བབ་བཟོ་གི་ཡོད།

མཐའ་དོན། ཉིན་རེ་བཞིན་ཁ་འཐོར་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དྲ་རྒྱའི་ཁོར་ཡུག་ལྡན་པའི་དར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཚོང་རའི་ནང་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་སྐབས། ཞབས་ཞུའི་རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན་ནི་བཟོ་བཀོད་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ཙམ་མིན་པར། སྙིང་པོར་གྱུར་ཅིང་ནུས་པ་ལྡན་པའི་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་ཁྱད་འཕགས་ཤིག་ཡིན།

དཔྱད་གཞི་དང་ཁུངས་གཏུགས།

1. Access Now དང་ #KeepItOn མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས། གཉའ་གནོན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བར་གོ་ལའི་འགོག་རྒོལ་འཕྲད་པ། 2025 ལོའི་དྲ་རྒྱའི་སྒོ་རྒྱག (2026)། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་དང་། དབུས་ཤར། ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ། ཤར་ཡོ་རོབ་དང་དབུས་ཨེ་ཤི་ཡ་བཅས་ཀྱི་ཁྱོན་ཡོངས་བར་ཆད་ཚུད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ 52 ནང་དྲ་རྒྱ་སྒོ་རྒྱག་ཐེངས་ 313 བྱུང་བའི་ཟིན་ཐོ་བཀོད་ཡོད།
2. Freedom House 2025 ལོའི་དྲ་རྒྱའི་རང་དབང་། འཛམ་གླིང་དྲ་རྒྱའི་མ་འོངས་པ་ངེས་མེད། འཛམ་གླིང་གི་དྲ་རྒྱའི་རང་དབང་དེ་ལོ་ངོ་ 15 རིང་བསྟུད་མར་མར་ཆག་ཡོད་པར་སྙན་སེང་ཞུས་པ་དང་། ས་ཁུལ་དུ་མའི་ནང་ངོ་རྒོལ་དང་། འོས་བསྡུ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཉམས་ཉེས་སྐབས་བཀག་སྡོམ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཟིན་ཐོ་བཀོད་ཡོད།
3. Comparitech གོ་ལའི་དྲ་རྒྱའི་ཞིབ་བཤེར་ས་ཁྲྲ། དར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཚོང་རའི་ནང་དྲ་རྒྱ་ཁ་འཐོར་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཁྱབ་ཆེ་བ་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ། དྲ་རྒྱའི་ཞིབ་བཤེར་དང་། སྒོ་རྒྱག དྲ་ཐོག་བཀག་སྡོམ་བཅས་ལ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཐུད་ཅན་གྱི་གོ་ལའི་རང་བཞིན་གྱི་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཡོད།
4. The Guardian དྲ་རྒྱའི་མཐུད་ལམ་ “མཚོན་ཆར་བསྒྱུར་བས” ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ནང་དྲ་རྒྱ་སྒོ་རྒྱག་ཚད་ཟིན་ཐོ་གསར་པ་བཏོད་པ (2025)། ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་ཁྱོན་དུ་དྲ་རྒྱ་སྒོ་རྒྱག་པའི་ཚད་གཞི་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཟིན་ཐོ་བཀོད་པ་དང་། མི་སེར་དང་། ཚོང་ལས། གྲངས་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་བཅས་ལ་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ཕོག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད།
5. Associated Press འབར་མའི་དམག་དཔོན་ཚོས་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཞིབ་བཤེར་གཏན་འབེབས་ལྡན་པའི་དྲ་རྒྱའི་བདེ་འཇགས་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱས་པ (2025)། ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་དྲ་རྒྱའི་བཀག་སྡོམ་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། དེས་གྲངས་འཛིན་ཞབས་ཞུ་དང་། VPN ཁག དྲ་ཐོག་སྟེགས་བུ་བཅས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ཐེབས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད།